Akciğer Kanseri

Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki hücrelerin anormal ve kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla oluşan kötü huylu tümördür. Başlıca iki ana tiptir: küçük hücreli akciğer kanseri (küçük ama hızlı yayılan) ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (daha sık, daha yavaş ilerleyen). Akciğer kanseri, dünyada kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerindendir.

Yaygın belirtiler: geçmeyen veya kanlı öksürük, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı, tekrarlayan bronşit/akciğer enfeksiyonları, hırıltılı solunum, iştahsızlık ve istenmeyen kilo kaybıdır. Belirtiler genellikle hastalık ilerledikçe ortaya çıkar; bu yüzden özellikle sigara içenlerde düzenli kontrol hayati önem taşır.

En önemli risk faktörü sigara ve tütün ürünü kullanımıdır; akciğer kanseri vakalarının büyük çoğunluğu sigara kaynaklıdır. Diğer faktörler: pasif içicilik, radon gazı, asbest ve ağır metal/kurum gibi mesleki maruziyetler, hava kirliliği ve ailede akciğer kanseri öyküsüdür. Sigarayı bırakmak riski zamanla önemli ölçüde azaltır.

Teşhis; akciğer röntgeni, bilgisayarlı tomografi (BT) ve gerekirse PET/BT gibi görüntüleme ile başlar. Kesin tanı, bronkoskopi veya iğne biyopsisi ile alınan doku örneğinin patolojik incelenmesiyle konur. Tarama amacıyla düşük doz BT, özellikle kriterlere uyan sigara içenlerde önerilebilir.

Tedavi tümörün tipi ve evresine göre planlanır: cerrahi (akciğerin bir bölümünün çıkarılması), kemoterapi, radyoterapi, hedefli tedaviler ve immünoterapi uygulanabilir. Küçük hücreli olmayan tipte moleküler testlerle hedefli ilaç seçimi de yapılır. Tedavi kararı; tümör kurulu, cerrahive ve medikal onkoloji uzmanınca ortak verilir.