Akciğer kanserinde nanopartikül atılımı: Tümör ve kas kaybını durdurdu

Amerika’daki Oregon State University (OSU) araştırmacıları, lipid nanopartiküller aracılığıyla follistatin mRNA‘yı doğrudan akciğer tümörlerine taşıyan deneysel bir tedavi geliştirdi. Farelerde tümör yükünü standart partiküllere kıyasla yaklaşık 2,5 kat daha fazla azaltan yöntem, akciğer kanserine eşlik eden kaşeksi (aşırı kas kaybı) adlı ölümcül komplikasyonu da aynı anda hedef alıyor. Çalışma, 5 Ekim 2026’da Journal of Controlled Release dergisinde yayımlandı ve henüz preklinik aşamada.

Akciğer Kanserinde Nanopartikül Atılımı Nasıl Çalışıyor?

Tedavide kullanılan lipid nanopartikülleri (LNP), damar yoluyla veriliyor ve içlerinde taşıdıkları mRNA (haberci RNA), hücrelere follistatin proteinini üretmeleri için genetik talimat veriyor. Follistatin, hem tümör büyümesini baskılayabilen hem de kas dokusunun gelişimini destekleyen çift işlevli bir protein.

Araştırmacıların asıl yeniliği, nanopartiküllerin tümörü nasıl bulduğunda. Partiküller kana karıştığında, kan serumunda doğal olarak bulunan vitronektin adlı proteine bağlanıyor. Bu kompleks, akciğer tümörleri üzerinde aşırı miktarda bulunan integrin reseptörlerine yöneliyor ve ilaç doğrudan kanser dokusuna ulaşmış oluyor. Geleneksel LNP’ler ise karaciğerde birikip akciğer tümörlerine ulaşamıyordu.

“Kan dolaşımı yoluyla mRNA tedavilerini akciğer tümörlerine ulaştırmak alanımızda büyük bir zorluktu ve bu çalışma umut verici bir çözüm sunuyor. Karaciğerde biriken geleneksel LNP’lerle karşılaştırıldığında, yaklaşık 2,5 kat daha fazla tümör yükü azaltması sağladık.”

Bu sözler, çalışmanın lideri ve OSU Eczacılık Fakültesi’nden Doç. Dr. Oleh Taratula‘ya ait.

Kaşeksi Nedir ve Neden Önemli?

Kaşeksi, kanser hastalarının yaklaşık yüzde 30’unda ölümle sonuçlanabilen bir komplikasyon. Hastalar normal beslenseler bile kas ve yağ kaybediyorlar. Amerikan Kanser Derneği verilerine göre bu yıl ABD’de 230 bin yeni akciğer kanseri vakası bekleniyor ve 125 bin kişi bu hastalığa bağlı nedenlerle hayatını kaybediyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi insanlarda ne zaman kullanılabilecek? Henüz fare deneyleri aşamasında; insan denemeleri için ek güvenlik ve etkinlik çalışmaları gerekiyor.

Nanopartikül tedavisinin yan etkileri var mı? Farelerde herhangi bir olumsuz etki gözlenmedi; ancak insan vücudundaki güvenilirliği henüz test edilmedi.

Kaşeksi hangi kanser hastalarını etkiliyor? Başta akciğer, pankreas ve mide kanseri olmak üzere ileri evre kanser hastalarının önemli bir bölümünde görülüyor.

Sonuç

OSU ekibinin nanopartikül-mRNA tedavisi, akciğer kanserinde tümörle mücadele ederken kas kaybını da durduran çift etkili bir yaklaşım sunuyor. İnsanlarda kullanım için yıllar süren denemeler gerekiyor; çalışma Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) tarafından desteklendi.