Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı: Vakaların Yüzde 90’ı Önlenebilir

Akciğer kanseri, dünya genelinde en fazla ölüme neden olan kanser türü olmaya devam ediyor; ancak uzmanlar vakaların yaklaşık yüzde 90’ının önlenebilir nedenlerden kaynaklandığını vurguluyor. 1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında Memorial Antalya Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Abdullah Erdoğan, hastalığın risk faktörleri ve korunma yollarına dair önemli bilgiler paylaştı.

Akciğer Kanseri Ne Kadar Yaygın?

Uluslararası Kanser Araştırma Kurumu’nun (IARC) GLOBOCAN 2024 tahminlerine göre dünyada bir yılda yaklaşık 2,64 milyon yeni akciğer kanseri vakası görülüyor ve 1,86 milyon kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor. Türkiye’de ise son bir yılda yaklaşık 31 bin kişiye tanı konulduğu, 25 bin kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Vakaların önemli bir bölümünün ileri evrede tespit edilmesi, erken tanının önemini artırıyor.

“Sigaraya hiç başlamamak ve tütün ürünlerinden uzak durmak, akciğer kanserinden korunmanın en etkili yoludur. Uzun yıllar sigara kullanan ve 50 yaş üzerindeki bireylerde hastalık riski belirgin şekilde artıyor.”

Sigara Dışında Hangi Risk Faktörleri Var?

Türkiye verileri, erkeklerde akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90’ının, kadınlarda ise yüzde 43’ünün tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Ancak hastalık yalnızca sigara içenlerde görülmüyor. Radon gazı, asbest, silika, ağır metaller, dizel egzoz dumanı, hava kirliliği ve bazı mesleki kimyasallara maruz kalmak da riski artırıyor. Pasif içicilik, genetik yatkınlık ve kronik akciğer hastalıkları diğer etkenler arasında yer alıyor.

Sık Sorulan Sorular

Akciğer kanseri erken dönemde hangi belirtileri veriyor? Uzun süre geçmeyen öksürük, balgamda kan, nefes darlığı, göğüs ağrısı, nedeni açıklanamayan kilo kaybı ve ses kısıklığı en sık görülen işaretlerdir.

Kimlerin tarama programına katılması gerekiyor? Uzun yıllar yoğun sigara kullanmış veya sigarayı bırakmış, 50 yaş üstü yüksek risk grubundaki bireylerin düşük doz bilgisayarlı tomografi (LDCT) ile düzenli taramadan geçmesi öneriliyor.

Erken tanı tedavi başarısını nasıl etkiliyor? Tümör lenf bezlerine veya uzak organlara yayılmadan yakalandığında cerrahi tedavi (lobektomi) ile tam iyileşme şansı belirgin şekilde artıyor; kapalı cerrahi yöntemlerle iyileşme süreci kısalıyor.

Sonuç

Akciğer kanserinde her 10 vakadan 9’unun önlenebilir olması, tütün ürünlerinden uzak durmanın ve risk grubundaki kişilerin düzenli taramaya katılmasının hayati önemini ortaya koyuyor. Şüpheli belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden hekime başvurmak, hem tedavi seçeneklerini artırıyor hem de yaşam süresine katkı sağlıyor.