ACS prostat kanseri taramasinda donem aciyor: PSA testi artik duzenli

Amerikan Kanser Derneği (American Cancer Society – ACS), 16 yılın ardından prostat kanseri tarama kılavuzunda köklü değişiklik yaptı. Artık 50-69 yaş arası ortalama riskli erkeklerin iki yılda bir PSA (prostat spesifik antijen) kan testiyle taranması doğrudan öneriliyor. Yüksek riskli gruplarda tarama 45 yaşında başlıyor ve yıllık yapılıyor. Kılavuz, PSA testinin ölümcül prostat kanserlerini yakalamadaki etkinliğine dair kanıtların güçlenmesiyle güncellendi.

Yeni Kılavuz Prostat Kanseri Taramasını Nasıl Değiştiriyor?

Önceki ACS kılavuzu 2010’da yayımlanmış ve doktorlarla karar ortaklığı sonrası test öneriyordu. Yeni kılavuz doğrudan tarama önerisi getiriyor: ortalama riskli erkekler 50-69 yaş arasında iki yılda bir PSA testi yaptırmalı. Siyah erkekler ve ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunan erkekler ise 45 yaşından itibaren yıllık taranmalı. ACS, 75 yaş ve üstü için tarama önermiyor.

“PSA testi prostat kanserini erken yakalamanın temel taşı olmaya devam ediyor ve artık yararlarına dair daha güçlü kanıtlara sahibiz. Ölümcül tümörleri yakalarken büyümeyen kanserler için gereksiz testlerden kaçınmak için de daha iyi yöntemler geliştirdik.”

Bu sözler, ACS Erken Kanser Tespiti Merkezi Direktörü Dr. Robert Smith’e ait. Yüksek PSA seviyesinde (45-69 yaş için 3.0 ng/mL ve üzeri) 2 hafta ile 3 ay arası tekrar test öneriliyor. Doğrulanan yüksek değerlerde ise biyopsi öncesi manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve biyobelirteç testleri devreye giriyor.

Siyah Erkeklerde Prostat Kanseri Riski Neden Daha Yüksek?

ACS verilerine göre 2026’da ABD’de 333 bin 830 erkeğe prostat kanseri tanısı konulması ve 36 bin 320 erkeğin bu hastalıktan hayatını kaybetmesi bekleniyor. Siyah erkeklerde görülme oranı beyaz erkeklere göre yüzde 67 daha yüksek ve ölüm oranı neredeyse iki katı. ACS Bilimsel Direktörü Dr. William Dahut, bu eşitsizliğin acil olarak tersine çevrilmesi gerektiğini vurguladı.

Sık Sorulan Sorular

Prostat kanseri taraması ne yaşta başlamalı? Ortalama riskli erkeklerde 50 yaşında, Siyah erkekler ve aile öyküsü olanlarda 45 yaşında başlanmalı.

PSA testi ne sıklıkla yapılmalı? Ortalama riskli erkeklerde iki yılda bir, yüksek riskli gruplarda her yıl.

75 yaş üstü erkekler taranmalı mı? ACS 75 yaş ve üzeri için tarama önermiyor; çok sağlıklı 75-79 yaş erkekler doktorlarıyla görüşüp karar verebilir.

Sonuç

ACS’nin güncellenmiş kılavuzu, PSA tabanlı taramanın prostat kanseri ölümlerini azaltmadaki etkinliğinin artan kanıtlarına dayanıyor. Özellikle Siyah erkeklerdeki yüksek ölüm oranına dikkat çeken dernek, daha erken ve sıkı taramayla bu eşitsizliğin azaltılabileceğine inanıyor.