D vitamini eksikliği meme kanseri ameliyatında ağrıyı artırıyor

Meme kanseri ameliyatı geçiren kadınlarda D vitamini eksikliği, ameliyat sonrası ağrının belirgin şekilde artmasına ve daha fazla ağrı kesici kullanımına yol açıyor. Mısır’daki Fayoum Üniversite Hastanesi’nde 184 mastektomi (meme dokusunun tamamen alınması) hastası üzerinde yapılan bir çalışma, D vitamini düşük olan hastaların ilk 24 saatte üç kat daha fazla orta-şiddetli ağrı yaşadığını ortaya koydu. Bulgular, D vitamini takviyesinin ameliyat öncesi dönemde ağrı yönetimine katkı sağlayabileceğine işaret ediyor.

D Vitamini Eksikliği Ameliyat Sonrası Ağrıyı Nasıl Etkiliyor?

Çalışma, Eylül 2024 ile Nisan 2025 arasında Fayoum Üniversite Hastanesi’nde tek taraflı modifiye radikal mastektomi planlanan 184 kadın hastayı kapsadı. Hastalar iki gruba ayrıldı: D vitamini düzeyi 30 nmol/L’nin altında olan eksiklik grubu (92 hasta) ve 30 nmol/L üzerinde olan yeterli grup (92 hasta). İki grubun yaş ortalamaları sırasıyla 44 ve 42 olarak benzer özellikler gösterdi.

Ameliyat sırasında tüm hastalara güçlü bir opioid (ağrı kesici ilaç türü) olan fentanil verildi. Ameliyattan sonra ise parasetamol damardan 8 saatte bir uygulandı ve hastalar kendi kontrollü olarak tramadol (başka bir opioid ağrı kesici) kullanabildi.

“D vitamini eksikliği, tek taraflı modifiye radikal mastektomi geçiren hastalarda orta-şiddetli ameliyat sonrası ağrının daha yüksek görülme sıklığı ve artmış opioid tüketimi ile ilişkilidir.”

D Vitamini ve Ağrı İlişkisi Neden Önemli?

D vitamini genellikle kemik sağlığıyla bilinir ancak giderek artan kanıtlar, bu vitaminin vücudun ağrıyı algılama ve işleme biçimini de etkileyebileceğini gösteriyor. Araştırmacılar bu bağlantının D vitamininin anti-enflamatuar (yangı giderici) etkileri ve bağışıklık sistemi üzerindeki rolüyle ilgili olabileceğini düşünüyor. D vitamini eksikliği meme kanseri hastalarında sıkça bildirilen bir durum, bu da araştırmacıları ameliyat sonrası ağrı ile D vitamini arasındaki bağlantıyı incelemeye yöneltti.

Sık Sorulan Sorular

D vitamini eksikliği meme kanseri ameliyatını nasıl etkiler? D vitamini düşük olan hastalarda ameliyat sonrası ilk 24 saatte orta-şiddetli ağrı riski üç kat fazladır ve daha fazla opioid ağrı kesici gereksinimi ortaya çıkar.

Ameliyat öncesi D vitamini takviyesi faydalı mı? Araştırmacılar, D vitamini düzeyi 30 nmol/L’nin altında olan meme kanseri hastalarına ameliyat öncesi takviyenin ameliyat sonrası ağrıyı hafifletmede rol oynayabileceğini öneriyor.

Bu çalışmanın sınırları neler? Çalışma tek merkezli ve gözlemsel; neden-sonuç kanıtlayamaz. Anksiyete, kanser evresi gibi faktörler değerlendirilmemiştir.

Sonuç

Regional Anesthesia & Pain Medicine dergisinde yayımlanan bu çalışma, D vitamini eksikliği ile meme kanseri ameliyatı sonrası artan ağrı ve opioid kullanımı arasında önemli bir bağlantı ortaya koyuyor. Meme kanseri cerrahisi planlanan hastalarda D vitamini seviyesinin kontrol edilmesi ve eksikliğin giderilmesi, ağrı yönetimini kolaylaştırabilir ve opioid yan etkilerini azaltabilir. Kesin sonuçlar için daha geniş çalışmalara ihtiyaç var.