Kanser tedavisinde kordon kanı atılımı: Hazır T hücreleri üretildi

UCLA (Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles) araştırmacıları, kordon kanındaki kök hücrelerden kullanıma hazır kanser savaşçısı T hücreleri üretmeyi başardı. Fare deneylerinde AlloESO-T adı verilen bu hücrelerin tek dozu, yumurtalık kanseri ve melanom (agresif bir cilt kanseri) tümörlerini kontrol altına alarak hayatta kalımı uzattı. Bulgular Cell Reports Medicine dergisinde yayımlandı; yöntem henüz insan denemesi aşamasında değil.

Kordon kanından T hücresi tedavisi nasıl üretiliyor?

Araştırmacılar bu kez hastanın olgun T hücreleri yerine, bağışlanmış kordon kanındaki kan yapıcı kök hücrelerle çalıştı. Kök hücrelere birçok katı tümörde bulunan NY-ESO-1 proteini tanıyan bir reseptör geni eklendi, ardından hücreler laboratuvarda olgun T hücrelerine dönüştürüldü. Mühendisliğin bu kadar erken aşamada yapılması, üretilen tüm hücrelerin tek ve aynı tümör hedefine yönelmesini sağlıyor. Bu durum, donör hücreli tedavilerde görülen ve nakledilen hücrelerin sağlıklı dokuya saldırısıyla ortaya çıkan graft-versus-host hastalığı riskini büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.

“Bu platform, ürünün hasta ihtiyaç duyduğu anda üretilmiş, dondurulmuş ve kullanıma hazır olduğu bir geleceğe bizi bir adım daha yaklaştırıyor.”

Sözler, çalışmanın kıdemli yazarı, UCLA Broad Stem Cell Research Center üyesi ve mikrobiyoloji, immünoloji ve moleküler genetik profesörü Lili Yang’a ait.

Tümör hedefini kaybederse ne oluyor?

Katı tümörlerin en büyük zorluğu hücre çeşitliliğidir: Bazı tümör hücreleri, tedavinin hedef aldığı proteini kaybederek kaçabilmektedir (antijen kaçışı). AlloESO-T hücreleri bu ihtimale karşı doğal öldürücü hücre (NK) reseptörleriyle de donatıldı. Hedef protein kaybolduğunda bile stres sinyali veren tümör hücrelerini tanıyıp yok edebiliyorlar.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi insanlarda kullanılabiliyor mu? Hayır. AlloESO-T hücreleri şimdiye dek yalnızca laboratuvar ve fare deneylerinde test edildi; insanlarda klinik deneme ve onay süreci henüz başlamadı.

Tedavinin maliyeti ne kadar olacak? Araştırmacılar küçük bir kordon kanı örneğinden yaklaşık altı haftada trilyonlarca hücre, yani binlerce doz üretilebileceğini ve doz başına maliyetin 5.000 dolar civarında olabileceğini tahmin ediyor. Kişiselleştirilmiş T hücresi tedavileri ise yüz binlerce dolara mal oluyor.

Hangi kanser türleri hedefleniyor? NY-ESO-1 proteini taşıyan katı tümörler. Fare modellerinde yumurtalık kanseri ve melanom, laboratuvar testlerinde ise yumurtalık, melanom ve prostat kanseri hücreleri kullanıldı.

Sonuç

Çalışma, pahalı ve haftalar süren kişiselleştirilmiş T hücresi tedavilerinin yerine stoklanabilir, uygun maliyetli bir alternatifin önünü açıyor. UCLA ekibi, klinik denemelere hazırlanmak için üretim altyapısını kurmaya başladı; sürecin insan testlerine ne zaman ulaşacağı şimdilik belli değil.