Çocuk karaciğer kanserinde CAR-T başarısı: Tümör tamamen kayboldu

ABD’de 3 yaşındaki bir çocukta kemoterapiye direnç gösteren hepatoblastom (çocuk karaciğer kanserinin en sık görülen türü), deneysel bir CAR-T hücre tedavisiyle tamamen geriledi. New England Journal of Medicine’de (NEJM) yayımlanan olgu raporuna göre, Baylor College of Medicine, Houston’daki Texas Children’s Hospital ve Seattle Children’s ekiplerinin uyguladığı tedavinin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen hastalık geri dönmedi. Katı tümörde ayaktan tedaviyle kalıcı tam yanıt bildiren ilk örneklerden biri olan vaka, derginin hakemli yayınında yer aldı.

Çocuk karaciğer kanserinde CAR-T tedavisi nasıl uygulandı?

Hasta, akciğerine yayılmış büyük bir karaciğer tümörüyle başvurmuş; üç kür kemoterapi ve iki ameliyata rağmen akciğerde yeni bir metastaz gelişmişti. Bunun üzerine CARE adlı faz 1 klinik çalışmasına (NCT04715191) alındı. Tedavide hastanın kendi bağışıklık hücreleri laboratuvarda, tümör yüzeyindeki gliptikan-3 (GPC3) proteinini tanıyacak şekilde programlandı; hücreler ayrıca bağışıklığı güçlendiren interlökin-15 ve interlökin-21 molekülleriyle donatıldı. Sekiz hafta arayla yapılan iki infüzyonun ilkinden sonra tümörler küçüldü; ikincisinin ardından görüntülemede metastazlar tamamen kayboldu. Tedavi sırasında dozu sınırlayan yan etki ya da sitokin salınım sendromu (bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi) görülmedi.

Çalışmanın ilk yazarı, Texas Children’s Hospital Hücre Tedavisi Bölümü’nden Dr. David Steffin, sonuçların anlamını şöyle özetledi:

“Bu olgu, kemoterapiye dirençli bir katı tümörde kalıcı tam yanıtın tamamen ayaktan tedavi ortamında ve sistemik toksisite olmadan elde edilebileceğini gösteriyor.”

Hepatoblastom nedir, kimlerde görülür?

Hepatoblastom, genellikle 3 yaş ve altındaki çocuklarda görülen en sık karaciğer tümörüdür. Erken evrede ameliyat ve kemoterapiyle iyileşme şansı yüksektir; ancak yayılmış ya da nüks etmiş hastalıkta seçenekler son derece sınırlıdır. GPC3 proteininin bu tümörlerin yüzeyinde yoğun bulunması, hedefli hücre tedavilerine kapı aralıyordu.

Sık Sorulan Sorular

CAR-T hücre tedavisi nedir? Hastanın kendi T hücrelerinin (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan beyaz kan hücreleri) laboratuvarda kanseri tanıyacak biçimde düzenlenip yeniden verildiği bir immünoterapi türüdür.

Bu tedavi her çocuğa uygulanabilir mi? Henüz değil. Tedavi faz 1 aşamasında; yalnızca standart tedavileri tükenmiş ve tümörü GPC3 pozitif olan hastalar çalışmaya alınabiliyor.

Tedavinin yan etkileri neler oldu? Bu vakada dozu sınırlayan toksisite veya sitokin salınım sendromu bildirilmedi; gözlem bir yıldır sürüyor.

Sonuç

Olgu raporu tek hastaya dayansa da, CAR-T hücre tedavisinin kan kanserleri dışındaki katı tümörlerde de kalıcı yanıt verebileceğine dair şimdiye kadarki en net örneklerden birini sunuyor. CARE çalışması, GPC3 pozitif diğer katı tümörlerde de sürüyor; bilim insanlarının sıradaki hedefi daha fazla hastada güvenlik ve etkinliği doğrulamak.