Apandis kanserinde kemoterapi şart değil: Ameliyat yeterli

ABD’nin önde gelen kanser merkezlerinden Texas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi’nin yeni çalışması, erken evre apandis (appendiks) kanseri hastalarının büyük çoğunluğunun ameliyat sonrası kemoterapiye ihtiyaç duymadığını gösterdi. JAMA Surgery dergisinde yayımlanan araştırmaya göre ameliyat sonrası nüks oranı yüzde 10’un altında kaldı; ek kemoterapi, sağkalımı uzatmadı.

Apandis kanserinde kemoterapi neden gereksiz çıkıyor?

Çalışmada 2000-2024 arasında MD Anderson’da tedavi edilen 439 evre 1-3 apandis kanseri hastasının verileri incelendi. Ameliyat edilen 202 hastanın yalnızca 19’unda (yüzde 9,4) beş yılı aşkın ortalama izlem süresinde kanser geri döndü. Evre 2 hastalarda nüks oranı yüzde 6, evre 3’te yüzde 19,5 oldu. Ameliyat sonrası verilen kemoterapi (adjuvan tedavi), ne sağkalımı ne de nüks riskini azalttı; yüksek riskli sayılan grupta bile fark yoktu.

“Uzun süredir apandis kanserinin kalın bağırsak kanserine benzediği ön kabulü hastalarımızın tedavisini yönlendiriyor. Bulgularımız apandis kanserinin farklı bir biyolojiye sahip olduğunu ve yerleşik hastalıkta nüks riskinin düşük olduğunu gösteriyor.”

Bu sözler, çalışmanın yürütücüsü olan Gastrointestinal Onkoloji doçenti Dr. John Paul Shen’e ait. Araştırmada kadeh hücreli tümörlerde TP53, diğer tümörlerde GNAS mutasyonlarının nüks riskini artırdığı belirlendi. Yani tümörün türü ve genetik özellikleri, kimin yakından izlenmesi gerektiğini gösterebiliyor.

Apandis Kanseri Nedir, Kimleri Etkiliyor?

Apandis kanseri, kör bağırsağın ucundaki küçük organın iç yüzeyini döşeyen bez hücrelerinden kaynaklanan nadir bir tümördür; ABD’de her 100 bin kişiden 1-2’sinde görülür. Çoğu zaman apandisit ameliyatında ya da batın görüntülemelerinde rastlantısal saptanır. Genellikle yumuşak seyirlidir ancak karın içi zarına (periton) yayılma eğilimi taşır. Uzmanlar, hastaların çoğunun düzenli izlemle kemoterapinin yan etkilerinden korunabileceğini belirtiyor.

Sık Sorulan Sorular

Apandis kanserinde ameliyat sonrası kemoterapi tamamen kalkıyor mu? Hayır, karar hasta özgüdür. Çalışma çoğu hastada gereksiz olduğunu gösteriyor; evre 3 ve yüksek riskli genetik profillerde hekim değerlendirmesi şart.

Nüks riski kimde daha yüksek? Evre 3 hastalıkta, mukinöz ve enterik alt tiplerde, TP53 veya GNAS mutasyonu taşıyan tümörlerde risk artıyor.

Ameliyat sonrası izlem nasıl yapılır? Kan tümör belirteçleri (CEA, CA19-9) ve görüntüleme ile düzenli takip öneriliyor; nüks eden hastaların çoğu ikinci ameliyatla tedavi edilebiliyor.

Sonuç

MD Anderson çalışması, apandis kanserinin kalın bağırsak kanserinin bir kopyası olarak tedavi edilmesinin artık sorgulanması gerektiğini ortaya koydu. Alanındaki en büyük seri olan bu araştırma, hastaların fazla tedaviden korunması ve genetik profil temelli izlem yönünde önemli bir adım. Bulguların ileriye dönük çalışmalarla doğrulanması için yeni araştırmalara ihtiyaç var.