Akciğer kanserinde yapay zekâ atılımı: Bağışıklık haritası çıkarıldı

Güney Koreli medikal yapay zekâ şirketi Lunit, 12-15 Eylül’de Seul’de düzenlenecek Dünya Akciğer Kanseri Kongresi’nde (WCLC 2026) üç yeni araştırmanın sonuçlarını sunacak. Çalışmalar, akciğer kanserinde yapay zekânın rutin patoloji görüntülerinden tümörün bağışıklık ortamını okuyabildiğini ve bunu genetik mutasyonlarla tedavi yanıtına bağlayabildiğini gösteriyor. Bulguların her hastaya özel tedavi stratejilerinin önünü açması bekleniyor.

Yapay zekâ akciğer kanserinde ne ortaya çıkardı?

Lunit’in SCOPE IO platformuyla yürütülen ilk çalışmada, EGFR mutasyonlu küçük hücreli dışı akciğer kanseri (akciğer kanserlerinin en yaygın türü) hastalarına ait 494 tümör dokusu görüntüsü yapay zekâ ile incelendi. Sonuç çarpıcı: aynı EGFR mutasyonunu taşıyan tümörlerde bile mutasyonun alt tipine göre tümör çevresindeki bağışıklık ortamı belirgin biçimde farklılaşıyor. Ekson 19 delesyonlu tümörlerde tümörü istila eden lenfositler (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan beyaz hücreleri) seyrekken, L858R alt tipinde lenfosit ve makrofaj yoğunluğu yüksek; ekson 20 insertsiyonlu tümörlerde ise damar yapıları daha gelişmiş durumda.

“Rutin patoloji görüntülerinden elde edilebilecek bilgilerin yelpazesini genişleterek, yapay zekâ destekli biyobelirteç keşfi ve hasta gruplandırmasını ileriye taşımayı hedefliyoruz; böylece kanser hastaları için daha kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerine katkı sunmak istiyoruz.”

— Lunit CEO’su Brandon Suh

Tedavi yanıtı önceden görülebilecek mi?

Roma’daki Regina Elena Ulusal Kanser Enstitüsü ile yapılan ikinci çalışmada, ameliyat öncesi kemoterapi artı immünoterapi (bağışıklık sistemini kansere karşı yönlendiren tedavi) alan 32 hasta incelendi. Tedaviye tam yanıt veren hastaların tümörlerinde yoğun bağışıklık ortamı ve belirgin üçüncül lenfoid yapılar (bağışıklık hücrelerinin organize kümeleri) gözlendi; yanıt vermeyenlerde bağışıklık hücreleri tümörden dışlanmıştı. Üçüncü çalışmada geliştirilen yapay zekâ modeli, 462 vakalık testte TP53 mutasyonunu yüzde 82 duyarlılıkla ayırt etti.

Akciğer kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tüm akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturuyor. EGFR mutasyonu özellikle hiç sigara içmemiş hastalarda sık görülüyor ve hedefli ilaçların başlıca hedefi. Kongrenin Seul’de yapılması ise 2007’den bu yana bir ilk.

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ akciğer kanseri tedavisinde nasıl kullanılacak? Patoloji görüntülerinden tümörün bağışıklık ortamını ve mutasyon profilini çıkararak, hangi hastanın hangi tedaviden yararlanacağının öngörülmesine destek olacak.

Bu yöntem hastalara ne kazandıracak? Ek genetik test olmadan rutin doku görüntülerinden elde edilen bilgiyle tedavinin kişiye göre şekillendirilmesi mümkün olabilir.

WCLC 2026 ne zaman ve nerede düzenleniyor? Dünya Akciğer Kanseri Kongresi, 12-15 Eylül 2026’da Seul COEX’te yapılıyor.

Sonuç

Lunit’in sunacağı üç çalışma, yapay zekânın standart patoloji görüntülerinden klinik kararları destekleyecek bilgi çıkarabildiğini ortaya koyuyor. Kongre verileri, akciğer kanserinde biyobelirteç geliştirme ve hasta gruplandırma çalışmalarına hız kazandırması bekleniyor.