Lösemi tedavisinde çığır açan sonuç: Venetoklaks kemoterapiyi geçti

Akut miyeloid lösemi (AML) tedavisinde yarım yüzyıllık standart sarsılıyor: New England Journal of Medicine’de yayımlanan PARADIGM çalışmasına göre, azasitidin + venetoklaks kombinasyonu, hastaların dayanabildiği yoğun kemoterapiden daha iyi sonuç verdi. Kombinasyonu alan hastalarda hastalığın ilerlemesi veya ölüm riski yüzde 43 azaldı; olaysız sağkalım 14,5 aya çıkarken bu süre yoğun kemoterapide 6,2 ayda kaldı.

Lösemide azasitidin venetoklaks kombinasyonu nasıl uygulandı?

Azasitidin, hipometile edici ajan olarak adlandırılan ve kanser hücrelerinin genetik çalışma düzenini bozan bir ilaçtır; venetoklaks (Venclexta) ise kanser hücrelerinin ölümünü engelleyen BCL-2 proteinini bloke eden hedefli bir tedavidir. İkisi birlikte, uzun süredir “yaşlı ve güçsüz” hastalarda kullanılan daha yumuşak bir protokol oluşturur. ABD’deki 9 merkezde yürütülen ve 172 yeni tanı almış yetişkinin katıldığı faz 2 PARADIGM çalışması, bu kombinasyonun yoğun kemoterapiye dayanabilen hastalarda da güçlü olup olmadığını test etti. Hastaların medyan yaşı 64’tü ve yüzde 72’si yüksek riskli hastalık grubundaydı.

“Daha az yoğun tedavi, mutlaka daha az etkili tedavi anlamına gelmez. Bu bulgular, bu hastaların bir kısmının daha yumuşak bir yaklaşımla daha iyi sonuç alabileceğini gösteriyor.”

Sözler, çalışmanın yürütücüsü ve Harvard Tıp Fakültesi öğretim üyesi Massachusetts General Hospital’dan Dr. Amir Fathi’ye ait.

Çalışmadan çıkan sonuçlar hastalar için ne anlama geliyor?

Kombinasyon grubunda lösemi remisyona girenlerin oranı yüzde 78 iken yoğun kemoterapide bu oran yüzde 53’te kaldı. Kök hücre nakline ulaşan hastaların oranı da yüzde 60’a karşı yüzde 40 olarak öne çıktı. Yan etkiler açısından ciddi enfeksiyonlar (yüzde 28’e karşı yüzde 41) ve ciddi kanamalar (yüzde 2’ye karşı yüzde 12) kombinasyon grubunda daha az görüldü; ilk 30 günde hastanede geçirilen süre yarıya indi.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi kimlere uygulanabilir? Çalışma, yeni tanı almış ve yoğun kemoterapi alabilecek durumda olan yetişkin AML hastalarını kapsadı; FLT3 veya NPM1 mutasyonlu 60 yaş altı hastalar kapsam dışıydı.

Venetoklaks Türkiye’de kullanılıyor mu? Evet, venetoklaks Türkiye’de ruhsatlıdır; ancak yoğun kemoterapi alabilen hastalarda ilk basamak olarak kullanımı henüz yeni bir araştırma bulgusudur ve tedavi rehberlerine girmesi için ek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Yoğun kemoterapi tamamen ortadan kalkacak mı? Hayır. Çalışma olaysız sağkalımı ölçtü; genel sağkalım farkı istatistiksel olarak kesinleşmedi (21,5 aya karşı 18,6 ay). Uzmanlar kademeli bir geçiş öngörüyor.

Sonuç

PARADIGM, AML’de “yoğun tedavi her zaman daha iyidir” kabulüne ilk kez randomize veriyle meydan okuyan çalışmalarından biri olarak öne çıkıyor. Araştırmayı yürüten Massachusetts General Hospital’dan Dr. Amir Fathi, bulguların daha yumuşak tedavinin fit hastalarda da gerçek bir alternatif haline gelmesinin kapısını araladığını söylüyor. Sıradaki adım, mutasyon alt gruplarında yürütülecek geniş faz 3 çalışmalar olacak.