Akciğer kanseri hastalarında mikroplastik yükü daha yüksek çıktı

Akciğer kanseri tanısı almış hastaların ciğerlerinde, kanser olmayanlara göre daha fazla mikroplastik biriktiği ortaya çıktı. İrlanda’daki University College Dublin ve Yunanistan’daki Teselya Üniversitesi araştırmacılarının 100 hasta üzerinde yürüttüğü çalışma, İspanya’nın Barselona kentinde düzenlenen Avrupa Solunum Derneği (ERS) 2026 Kongresi’nde sunuldu. Bulgular, soluduğumuz havayla vücuda giren mikroplastiklerin ciğerlerde yer edindiğini ve akciğer hastalıklarıyla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.

Akciğer kanseri hastalarında mikroplastik oranı neden yüksek?

Çalışmaya akciğer şikâyetiyle tetkik edilen 100 kişi alındı ve yarısına akciğer kanseri tanısı kondu. Her hastadan bronşiyal lavaj (ciğerin serum fizyolojik suyla yıkanarak hücre ve parçacıkların toplanması) örneği, katılımcıların yarısından ise küçük bir doku örneği alındı. Toplam 232 mikroplastik parçacığının saptandığı araştırmada, hastaların yüzde 70’inde en az bir örnekte mikroplastik görüldü. Kanser tanılı hastaların yıkama sıvısında mikroplastik çıkma oranı yüzde 66 iken kansersiz grupta bu oran yüzde 46’da kaldı; kanserlilerde parçacık yükü de belirgin biçimde yüksekti. Bu fark, sigara geçmişi hesaba katıldığında da korunuyor.

Mikroplastik ciğerlere nasıl ulaşıyor?

Mikroplastik, beş milimetreden küçük plastik parçacıklarına verilen ad. Lastik aşınmasından sentetik kumaşlara ve ambalaj atıklarına kadar birçok kaynaktan havaya karışan bu parçacıklar, solunumla ciğerlerin derin bölgelerine kadar inebiliyor. Araştırmacılar sonuçların, plastik kirliliğini azaltma çabalarının ekosistemin ötesinde insan sağlığını da koruyabileceğine işaret ettiğini vurguluyor.

“Mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkileriyle ilgili araştırmalar henüz çok erken aşamada; ama bu minik plastik parçalarının vücudun birçok bölümüne sızdığını görmeye başladık. Daha fazla araştırma yapmadan kanser dahil akciğer hastalıklarındaki olası rollerini tam olarak anlayamayız.” (Dr. Ilias Dimeas, University College Dublin)

Sık Sorulan Sorular

Mikroplastik akciğer kanserine neden oluyor mu? Henüz böyle bir kanıt yok. Çalışma yalnızca bir ilişki gösteriyor; kanserli ciğerlerin parçacıkları daha çok tutuyor olması da mümkün.

Mikroplastikten nasıl korunulur? Kapalı ortamları sık havalandırmak, plastik kullanımını azaltmak ve çok tozlu ortamlardan uzak durmak maruziyeti düşürebilir; kesin korunma yolları araştırılıyor.

Akciğer kanserinin bilinen başlıca risk faktörü nedir? Sigara içmek en büyük risk; pasif içicilik, radon gazı ve hava kirliliği de öne çıkan faktörler arasında.

Sonuç

Bulgular mikroplastik ile akciğer kanseri arasında neden-sonuç ilişkisi kurmuyor; ancak iki arasındaki bağlantıya dair şimdiye kadarki en güçlü ipuçlarından birini sunuyor. Bilim insanları, ilişkiyi netleştirmek için uzun süreli takip ve mekanizma odaklı çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Kanser riskini azaltmanın bilinen yollarının (sigaradan uzak durma, hava kalitesine dikkat) ise değişmediğini unutmamak gerekiyor.