Karaciğer tümörüne iğne deliğinden tedavi: Dondurma ve yakma yöntemleri

Karaciğer tümörlerine artık iğne deliğinden müdahale edilebiliyor. Türkiye’de girişimsel radyoloji uzmanları, karaciğer kanserinde tümörün içine ciltten sokulan ince bir iğneyle enerji vererek kanserli dokuyu ısıtıyor ya da donduruyor; cerrahi kesi olmadan tümör yok ediliyor. Girişimsel Radyoloji Uzmanı Prof. Dr. Onur Ergun, bu ameliyatsız tedavi yöntemlerini anlattı.

Karaciğer kanserinde ablasyon tedavisi nasıl uygulanıyor?

Ablasyon, tümör dokusunun ısıtılarak ya da dondurularak yok edilmesi anlamına geliyor. Bu yöntemde karaciğerdeki tümörün içerisine ciltten özel bir iğne yerleştiriliyor ve görüntüleme cihazları eşliğinde tümör dokusunda yüksek veya düşük sıcaklık oluşturularak kanser hücrelerinin tahrip edilmesi hedefleniyor.

“Ablasyon yöntemlerinde karaciğerdeki tümörün içerisine ciltten özel bir iğne yerleştirilir, tümör dokusunda yüksek veya düşük sıcaklık oluşturularak kanser hücrelerinin tahrip edilmesi hedeflenir.”

Tümörü ısıtan ve donduran yöntemler neler?

Küçük boyutlu ve sınırlı sayıdaki tümörlerde kullanılan ablasyon yöntemleri şöyle: Radyofrekans ablasyon elektrik akımıyla tümör dokusunu ısıtarak, mikrodalga ablasyon mikrodalga enerjisiyle yüksek sıcaklık oluşturarak tahrip ediyor; kriyoablasyon ise tümörü kontrollü şekilde dondurarak yok ediyor. İşlemler ciltten yaklaşık 1-2 milimetrelik bir giriş noktasından yapılıyor; cerrahi kesi gerektirmediği için ağrı ve iyileşme süresi azalıyor, uygun hastalar aynı gün ya da ertesi gün taburcu edilebiliyor.

Damar yoluyla yapılan tedavilerde ise tümörü besleyen damarlara ulaşılıyor: TACE (transarteriyel kemoembolizasyon) yönteminde kemoterapi ilacı verilip damarlar tıkanarak tümörün kanlanması azaltılıyor; TARE (transarteriyel radyoembolizasyon) yönteminde ise radyoaktif mikroküreler gönderilerek tümör dokusuna doğrudan radyasyon veriliyor. Bu yöntemler cerrahi tedavinin uygun olmadığı hastalarda tümörün büyümesini kontrol altına almak için kullanılıyor.

Kimler bu tedavilerden yararlanabilir?

Bu yöntemler özellikle küçük boyutlu tümörü bulunan, cerrahi müdahaleye uygun olmayan veya ameliyat olmak istemeyen hastalar için seçenek oluşturuyor. Prof. Dr. Ergun, hastanın genel durumu, tümörün özellikleri ve hastalığın yaygınlığı birlikte değerlendirilerek onkoloji, genel cerrahi ve girişimsel radyoloji uzmanlarının ortak kararıyla tedavi planı hazırlandığını vurguluyor.

Sık Sorulan Sorular

Karaciğer tümörü dondurma işlemi ağrılı mı? İşlem lokal anestezi altında ve görüntüleme eşliğinde yapılıyor; cerrahi kesi olmadığı için ağrı ve iyileşme süreci ameliyata göre belirgin şekilde daha az.

Hangi hastalar kriyoablasyon için uygun? Genellikle küçük boyutlu, sınırlı sayıda tümörü bulunan ve ameliyat riski taşıyan hastalar uygun görülüyor; kesin karar uzman ekip tarafından veriliyor.

Dondurma yöntemi kanseri tamamen yok ediyor mu? Kriyoablasyonda amaç tümör dokusunu tek seansta tahrip etmek; başarı tümörün boyutu ve yerleşimine göre değişiyor, hastalar düzenli takibe alınıyor.

Sonuç

Karaciğer kanseri tedavisinde iğne deliğinden yapılan ablasyon ve damar içi tedaviler, cerrahiye güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor. Yapay zekâ ve robotik teknolojilerin görüntüleme sistemlerine entegrasyonuyla birlikte bu yöntemlerin hassasiyetinin daha da artması bekleniyor.