Eli Lilly, Stipple Bio ile 5.9 milyar dolarlik kanser ilaci kesfi anlasmasi...

Akut miyeloid lösemi (AML) adlı kan kanserinin, teşhisten 50 yıldan daha uzun süre önce başladığı ortaya çıktı. University College London (UCL) ve Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının Nature dergisinde yayımladığı çalışmada, vakaların üçte ikisinde ilk kanser mutasyonunun 20 yaşından önce edinildiği ve onlarca yıl boyunca yavaşça büyüyerek nihayetinde lösemiye dönüştüğü belgelendi.
Çalışmada, yaklaşık 50.000 kadının her yıl verdiği kan örnekleri “fosil kaydı” olarak kullanıldı. Araştırmacılar, daha sonra AML geliştiren 47 kadının yıllara ait serum örneklerini, kanser geliştirmeyen 46 kadınla karşılaştırdı. İlk mutasyon hücreleri yıllar alarak ikiye katlarken, her yeni mutasyon büyüme hızını iki-üç kat artırdı; dört kanser sürücü mutasyonu taşıyan hücreler ise haftalar içinde katlanıyordu.
“Seri kan örnekleri kanın evriminin bir fosil kaydıdır. Bize zaman geriye dönüş yapma ve her mutasyonun ne zaman ortaya çıktığını ve ne kadar hızlı büyüdüğünü yeniden inşa etme imkânı verirler. En çok şaşırdığımız şey, bu klonların büyümesinin ne kadar öngörülebilir olduğuydu.”
Akut miyeloid lösemi (AML), kemik iliğindeki kan yapıcı hücrelerin kontrolsüz çoğaldığı agresif bir kan kanseridir. İngiltere’de yılda yaklaşık 2.700 kişiyi etkiler ve beş yıllık sağkalım yalnızca altıda birdir. Birçok sağlıklı yaşlı insanda lösemide de görülen mutasyonlar taşıyan kan hücreleri bulunur — bu durum klonal hematopoez olarak adlandırılır — ancak bu kişilerin yalnızca küçük bir kısmı AML geliştirir. Çalışma, tüm sürecin teşhise kadar yıl yıl izlenmesinin ilk kez gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Bu çalışma AML önlenebilir mi demek? Henüz değil, ama araştırmacılar yüksek riskli klonların büyüme hızının küçük oranda bile yavaşlatılmasının, on yıllar boyunca birikerek lösemi riskini önemli ölçüde azaltabileceğini öngörüyor. Önleyici tedavilerin test edilmesi bir sonraki adım.
“Somatik süpürme” nedir? Vakaların en az üçte birinde, tek bir mutasyonlu hücre grubunun teşhisten yıllar önce kanı domine ettiği tespit edildi. Bu “somatik süpürme” adı verilen olgu, standart genetik analiz tarafından çoğu zaman miras alınmış varyant sanılarak gözden kaçırılıyor.
Erken teşhis mümkün olacak mı? Çalışmaya göre birkaç kan örneğiyle bir klonun büyüme hızı ölçülebilir ve yıllar hatta on yıllar sonraki büyüklüğü tahmin edilebilir. Ancak her beş vakadan birinde mutasyonlu hücreler teşhisten yalnızca bir iki yıl önce tespit edilebildi, yani bazı olgularda uyarı süresi daha kısa.
Bulgular, AML’nin tek bir ani olay değil, on yıllar boyunca adım adım ilerleyen bir süreç olduğunu ortaya koyuyor. Erken tespit ve önleyici tedavi yaklaşımları, bu yavaş gelişim penceresini fırsata çevirebilir ve ileride lösemi gelişme riski taşıyan kişilerde hastalığın önüne geçilmesinin yolunu açabilir.
Yorum Yapın