Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riski hızla artıyor

Akciğer kanseri sadece sigara içenleri tehdit etmiyor. Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riski dünyada tüm vakaların yüzde 15-20’ini oluşturuyor ve son yıllarda hızla artıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre her yıl 20 bin ila 40 bin hiç sigara içmemiş kişide akciğer kanseri teşhis ediliyor. Artışın ardında radon gazı, pasif içicilik, hava kirliliği ve genetik yatkınlık yatıyor.

Sigara İçmeyenlerde Akciğer Kanseri Riski Neden Artıyor?

JAMA (American Medical Association dergisi) Ekim 2025’te yayımlanan derlemede, sigara içmeyenlerde görülen akciğer kanserinin (LCINS) sigaraya bağlı kanserden biyolojik olarak farklı bir hastalık olduğu vurgulandı. Sigaraya bağlı tümörlerde binlerce DNA değişimi birikirken, sigara içmeyenlerdeki tümörler daha az sayıda ama spesifik gen mutasyonuyla büyüyor.

“Sigara içmeyenlerdeki akciğer kanseri artık ayrı bir hastalık olarak kabul ediliyor. Farklı biyolojik özelliklere ve farklı gen sürücülerine sahip.”

En Büyük Risk Faktörleri Neler?

JAMA derlemesi ve Cancer Research Institute (CRI) verilerine göre başlıca nedenler: radon gazı (evlerde birikebilen radyoaktif gaz), pasif içicilik, hava kirliliği (PM2.5 ince partikül), asbest maruziyeti ve ailede akciğer kanseri öyküsü. Kadınlarda risk daha yüksek; vakaların üçte ikisini kadınlar oluşturuyor.

Sigara İçmeyenlerde Akciğer Kanseri Nasıl Tedavi Ediliyor?

Sigara içmeyenlerdeki tümörlerde EGFR mutasyonu yüzde 40-60 oranında bulunurken, içenlerde bu oran yüzde 11. Bu mutasyonu taşıyan hastalar, osimertinib gibi hedefe yönelik ilaçlarla (tirozin kinaz inhibitörleri) tedavi ediliyor. İleri evrede uygun tedavi alan hastalarda sağkalım 3-5 yıla çıkabiliyor; tedavi almayanlarda ise 1-2 yıl.

Sık Sorulan Sorular

Sigara içmeyen biri akciğer kanseri olabilir mi? Evet. Akciğer kanseri vakalarının yüzde 15-20’si hiç sigara içmemiş kişilerde görülüyor.

En önemli risk faktörü hangisi? Radon gazı. Ev iç mekanında birikebilen radyoaktif radon, sigara içmeyenlerde akciğer kanserinin başlıca nedeni.

Tarama öneriliyor mu? ABD Önleyici Hizmetler Görev Gücü, sigara içmeyenlerde düşük doz tomografi taraması önermiyor; taramanın zararı faydasını aşıyor.

Sonuç

Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri her geçen yıl daha fazla tanınan bir hastalık. Radon testi yaptırmak, pasif içicilikten kaçınmak ve hava kirliliğini azaltmak en önemli önlemler. Erken tanı ve hedefe yönelik tedaviler sağkalımı belirgin şekilde uzatıyor.