Göz melanomunda çığır açan ikili tedavi: Yüzde 70 iki yıllık sağkalım

Gözün iç tabakasından kaynaklanan ve metastaz yayıldığında ortalama sağkalım 12 ay olan uveal melanomda (göz melanomu), İngiliz biyoteknoloji şirketi Immunocore‘un geliştirdiği iki T hücre yönlendirici ilacın kombinasyonu, hastaların yüzde 70’ini iki yıl yaşattı. Sonuçlar, 6-9 Kasım 2026’da düzenlenen SITC 2026 (Kanser İmmünoterapisi Derneği) kongresinde sunuldu ve göz melanomunda checkpoint inhibitörlerinin (bağışıklık frenini kaldıran ilaçlar) başarısız olduğu noktada yeni bir mekanizma doğduğunu gösterdi.

Göz melanomunda ikili tedavi nasıl çalışıyor?

Çalışmada, FDA onaylı tebentafusp (KIMMTRAK) ile deneysel ilaç brenetafusp kombinasyonu, HLA-A*02:01 gen varyantını taşıyan 17 ilk basamak hastada değerlendirildi. Her iki ilaç da ImmTAC (T hücrelerini kansere yönlendiren çift özgüllü moleküller) teknolojisine dayanıyor: tebentafusp gp100 proteinini, brenetafusp ise PRAME proteinini hedefliyor. İki farklı tümör proteinine aynı anda saldırmak, bağışıklığın kanseri tanıma ve yok etme kapasitesini artırıyor.

“İki ImmTAC molekülünün farklı tümör antijenlerini hedeflemesi, bu hastalıkta daha önce görmediğimiz bir şeyi başardı: tarihsel olarak neredeyse hiç iyi seçeneği olmayan hastalarda kalıcı ve derinleşen yanıtlar.”

Bu sözler, çalışmanın başlıca araştırmacılarından Dr. Omid Hamid (The Angeles Clinic and Research Institute) tarafından kongrede dile getirildi. Kombinasyonda yüzde 29 tümör yanıtı, yanıt süresinin ortanca 24 ay olması ve yüzde 71 hastalık kontrol oranı elde edildi. Hastaların 10’u çalışmaya devam ediyor.

Göz Melanomu Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Uveal melanom, gözün iris, koroid ve siliyer cisim gibi iç yapılarındaki pigment hücrelerinden kaynaklanır. Yetişkinlerde en sık görülen primer göz kanseridir; ABD’de yılda yaklaşık 2.500 kişiye tanı konuyor. Hastaların yaklaşık yarısında kanser yayılıyor ve neredeyse her zaman karaciğere ulaşıyor. Kanserin lenfatik yollar yerine doğrudan kan yoluyla yayılması ve karaciğerin baskılayıcı bağışıklık ortamı, checkpoint inhibitörlerinin bu kanserde neden işe yaramadığını kısmen açıklıyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi onaylı mı? Hayır. Brenetafusp deneysel bir ilaçtır, FDA tarafından onaylanmamıştır. Immunocore, DUET-UVEAL adlı bir Faz 2/3 çalışması başlatmayı planlıyor.

Tedavinin yan etkileri var mı? Kombinasyon hastaların yüzde 77’sinde sitokin salınım sendromu (bağışıklık aktivasyonuna bağlı ateş ve döküntü) oluşturdu; ancak vakaların çoğu hafif seviyedeydi. Hiçbir hasta yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakmadı.

Kimler bu tedaviden yararlanabilir? HLA-A*02:01 gen varyantını taşıyan, metastatik uveal melanom tanısı almış yetişkin hastalar. Çalışmaya ilk basamak (daha önce tedavi almamış) hastalar dahil edildi.

Sonuç

SITC 2026 verileri, göz melanomunda iki T hücre yönlendirici ilacın kombinasyonunun checkpoint inhibitörlerinin başarısız olduğu bir kanserde güçlü bir bağışıklık yanıtı yarattığını gösterdi. Immunocore’un planladığı DUET-UVEAL Faz 2/3 çalışması, bu erken dönemin sinyalinin daha geniş bir grupta doğrulanıp doğrulanmayacağını belirleyecek.