Avrupa’da onaylanan kanser ilaçlarında klinik fayda düşük çıktı

Avrupa’da Ocak 2022 ile Temmuz 2026 arasında onaylanan kanser ilaçlarında klinik fayda beklenenden düşük çıktı. Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği’nin (ESMO) ölçüm araçlarına göre 97 onaylı endikasyonun yalnızca %31’i yüksek klinik fayda düzeyine ulaştı. 63 farklı kanser tedavisinin değerlendirildiği analiz, yenilik ekosisteminin Asya merkezli şirketlere kaydığını da ortaya koydu.

Kanser İlaçlarında Klinik Fayda Neden Düşük?

Analize göre dört yıllık dönemde onaylanan 63 kanser tedavisinin yalnızca 19’unda en az bir yüksek faydalı endikasyon bulundu. ESMO-MCBS (ESMO Klinik Fayda Büyüklüğü Ölçeği), ilaçların sağkalım süresini, yaşam kalitesini ve yan etkilerini birlikte değerlendiren bir araçtır.

Yüksek faydalı 30 endikasyonun yarısından fazlasını beş ilaç üreticisi üstlendi ve bu şirketlerin dördü Çin veya Japonya merkezli. Araştırmacılar bunu onkoloji yenilik ekosistemindeki “temel bir kayma” olarak nitelendirdi.

“Yeni kanser ilaçlarının çoğu, onaylanmış olsalar bile yüksek klinik fayda sağlamıyor. Bu, geri ödeme kararlarında klinik değerin daha fazla vurgulanması gerektiğini gösteriyor.”

ESMO-MCBS Ölçeği Ne İşe Yarıyor?

ESMO-MCBS, 2015’te kanser ilaçlarının klinik faydasını standart ölçütle değerlendirmek için geliştirildi. İlaçları sağkalım avantajı ve yaşam kalitesine göre 1-5 arası puanlar. Yüksek puanlar (4-5) belirgin fayda anlamına gelirken düşük puanlar marjinal faydaya işaret eder. Önceki çalışmalarda da 2009-2020 döneminde onaylanan 144 endikasyonun yalnızca %33’ü belirgin fayda kriterlerini karşılamıştı.

Sık Sorulan Sorular

Avrupa’da onaylanan kanser ilaçlarının kaçı yüksek klinik fayda sağlıyor? 97 endikasyonun yalnızca %31’i yüksek klinik fayda düzeyine ulaşabiliyor.

ESMO-MCBS ölçeği nedir? Kanser ilaçlarının sağkalım, yaşam kalitesi ve yan etki verilerini birlikte değerlendiren bir klinik fayda ölçüm aracıdır.

Yüksek faydalı ilaçlar hangi ülkelerde üretiliyor? Yüksek faydalı endikasyonların yarısından fazlasını üreten beş şirketin dördü Çin veya Japonya merkezli.

Sonuç

Avrupa’da onaylanan kanser ilaçlarının çoğunun yüksek klinik fayda sağlamaması, ilaç geliştirmede hasta odaklı sonlanımların daha güçlü vurgulanması gerektiğini gösteriyor. ESMO-MCBS ölçeünün geniş kullanımı, hem hasta erişimini hem de sağlık sistemlerinin kaynak yönetimini kolaylaştırabilir.