Üçlü negatif meme kanserinde erişim krizi: Kırsalda deneme yok

Amerika Birleşik Devletleri’nde üçlü negatif meme kanseri (TNBC) klinik denemelerinin yüzde 76’sı hiçbir county’de bulunmuyor; kırsal bölgelerde bu oran yüzde 90’a çıkıyor. Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi, ASCO ve ortak kurumların yürüttüğü, Breast Cancer Research and Treatment dergisinde yayımlanan çalışma, denemelere coğrafi erişimin özellikle güney eyaletlerindeki kadınlarda en düşük seviyede olduğunu ortaya koyuyor.

Klinik denemelere erişim neden eşit dağılmıyor?

Araştırmacılar, ClinicalTrials.gov’da kayıtlı 108 aktif faz II ve III TNBC tedavi denemesini inceledi — bunların 58’i metastatik (yaygın), 50’si metastatik olmayan hastalık için. County bazında yapılan analizde, ABD ilçelerinin yalnızca parçasında deneme bulunabiliyor; geri kalanlarda hasta, bulunduğu bölgede hiçbir çalışmaya katılamıyor. Metastatik TNBC denemeleri daha da sınırlı: deneme sunan merkezlerin yalnızca yüzde 63’ünde metastatik seçenek var ve bu merkezlerin sadece yüzde 9.4’ünde dört veya daha fazla metastatik deneme yer alıyor.

“TNBC klinik denemeleri Amerika genelinde coğrafi olarak yoğunlaşmıştır; kırsal ve yüksek savunmasızlığa sahip ilçeler ile ırksal ve etnik azınlık nüfusunun ağırlıkta olduğu ilçelerde erişim eşitsizlikleri belirgin şekilde daha yüksektir.”

Risk altındaki gruplar ve bölgesel farklar

Çalışma, kırsal ilçelerin yüzde 90.2’sinde hiçbir TNBC denemesi olmadığını, buna karşılık metropol ilçelerde bu oranın yüzde 53.0 seviyesinde kaldığını gösteriyor. Sağlık savunmasızlığı (health vulnerability) en yüksek çeyrekteki ilçeler ile ağırlıklı olarak Siyahi, Hispanik ve Amerikan Yerlisi/Alaska Yerli nüfusa sahip ilçelerde deneme bulunma ihtimali belirgin biçimde daha düşük. Bölgesel olarak, ABD Güneyi’nde yaşayan kadınların kendi veya komşu county’lerinde denemeye erişememe ihtimali, Kuzeydoğu’dakilere kıyasla daha yüksek.

Sık Sorulan Sorular

Üçlü negatif meme kanseri nedir? Östrojen, progesteron ve HER2 reseptörlerinin tümünün negatif olduğu, daha agresif seyreden bir meme kanseri alt tipidir; tedavi seçenekleri sınırlı olduğu için klinik denemeler büyük önem taşır.

Kırsal bölgelerde deneme sayısı neden bu kadar az? Deneme yürütmek için araştırma altyapısı, uzman kadro ve finansman gerekir; kırsal bölgelerde bu kaynaklar sınırlı olduğu için denemeler büyük tıp merkezlerinde yoğunlaşıyor.

Federal fonlama ne kadar kritik? Çalışmaya göre, deneme sunan kırsal ilçelerin yüzde 80’i ve yüksek savunmasızlıktaki ilçelerin yüzde 73’ü yalnızca federal sponsorluğundaki denemelere güveniyor; Ulusal Kanser Enstitüsü’nün Ulusal Klinik Deneme Ağı (NCTN) ve NCORP gibi federal fonlanan ağların kesintisiz desteklenmesi, erişimi genişletmenin anahtarı olarak vurgulanıyor.

Sonuç

Çalışma, TNBC klinik denemelerine erişimin yapısal ve coğrafi engeller nedeniyle büyük ölçüde eşit dağılmadığını gösteriyor. Araştırmacılar, pratik deneme tasarımlarının yaygınlaştırılması, uzaktan izleme ve telemedisinin kullanılması ve federal finansmanlı ağlara yatırımın sürdürülmesinin deneme erişimini genişletmek için atılması gereken adımlar olduğunu belirtiyor.