Pankreas kanseri hücreleri evrim geçirerek tedaviden kaçıyor

NYU Langone Health araştırmacıları, pankreas kanserinin tedaviye nasıl direnç kazandığını ve yayıldığını gösteren şu ana kadarki en detaylı hücre analizini tamamladı. Nature Genetics dergisinde 13 Ekim 2026’da yayımlanan çalışmada, 56 hastadan alınan 62 tümörden çıkarılan 443 bin 451 tek hücre incelendi ve pankreas kanseri hücreleri evrim geçirerek tedaviden kaçınıyor; DNA’larını sürekli yeniden şekillendirerek agresifleşiyorlar.

Pankreas Kanseri Hücreleri Nasıl Evrim Geçiriyor?

Araştırma, pankreas duktal adenokarsinomunun (pankreas kanallarını döşeyen hücrelerden gelişen en yaygın pankreas kanseri türü) her tümöründe ortalama 2 ila 11 farklı klon bulunduğunu gösterdi. Bazı klonlar tedaviye direnç geliştirirken, diğerleri hızla yayılma yeteneği kazandı. Hücrelerin DNA’sındaki bu sürekli yeniden yapılanma, hem tedavi direncini hem de metastazı besliyor.

“Çalışmamız, pankreas duktal adenokarsinomuna bugüne kadarki en ayrıntılı bakışı sunuyor ve süregelen genetik yeniden şekillenmenin tümör evrimini hastalık seyri boyunca nasıl sürdürdüğünü ortaya koyuyor.”

Bu sözler, çalışmanın baş araştırmacısı ve NYU Grossman Tıp Okulu’nda doktora sonrası araştırmacısı olan Despoina Kalfakakou‘ya ait. Araştırmada öne çıkan bulgu, agresif tümör hücre gruplarında MYC geninin (hücre büyümesini hızlandıran bir gen) çok daha aktif olmasıydı. Deneylerde MYC aktivitesi bloklandığında, agresif hücreler daha az agresif tipe geri döndü ve bağışıklık hücrelerine daha fazla maruz kaldı.

Pankreas Kanseri Neden Bağışıklık Tedavisine Dirençli?

Çalışma, bazı klonlarda TIGIT geninin daha aktif olduğunu ve bu genin kanserin bağışıklık sistemi tarafından fark edilmesini zorlaştıran proteinler ürettiğini gösterdi. Aynı hücrelerde PD1 geninin aktivitesi baskılanmıştı — bu durum, PD1’i hedefleyen immünoterapi ilaçlarının pankreas kanserinde neden genellikle etkisiz kaldığını açıklayabilir.

Araştırmacılar, MYC inhibitörleri ve TIGIT inhibitörleri kullanılarak pankreas kanseri için klinik denemelerin halihazırda devam ettiğini belirtti.

Sık Sorulan Sorular

Pankreas duktal adenokarsinom nedir? Pankreasın kanallarını döşeyen hücrelerden kaynaklanan en yaygın ve en ölümcül pankreas kanseri türüdür. Tanıdan sonraki beş yıl içinde hastaların yaklaşık yüzde 85’i hayatını kaybediyor.

MYC geni neden önemli? MYC, hücre büyümesini ve çoğalmasını hızlandıran bir gendir. Pankreas kanserinde aşırı aktif olduğunda hücreleri agresifleştiriyor; bloklandığında ise hücreler daha az agresif tipe geri dönüyor.

Bu çalışma yeni bir tedavi sunuyor mu? Henüz hayır. Laboratuvar deneyleri MYC ve TIGIT hedeflemenin umut vadettiğini gösteriyor; klinik denemeler devam ediyor ve hastalara uygulanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Sonuç

Çalışma, pankreas kanserinin tedaviye neden dirençli olduğunu hücre düzeyinde ilk kez bu kadar ayrıntılı gösterdi. MYC ve TIGIT gibi genleri hedefleyen tedavilerin geliştirilmesi, gelecekte pankreas kanseri hastaları için yeni umutlar oluşturabilir.