Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riskini 25 kat artıran gen

Amerika Birleşik Devletleri’nde sigara içmeyenlerde akciğer kanseri görülme oranı son yıllarda artıyor. Science dergisinde 17 Eylül 2026’da yayımlanan yeni bir çalışma, sigara içmeyen kişilerde akciğer kanseri riskini 25 kat artıran çok nadir bir genetik varyant tespit etti. Araştırmacılar, 23andMe‘nin genetik veri tabanını kullanarak bu varyantın ABD’nin Güney Appalachia bölgesinde diğer bölgelere kıyasla çok daha yaygın olduğunu ortaya koydu.

Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riskini nasıl etkiliyor?

Çalışmaya göre, söz konusu genetik varyantı taşıyan sigara içmeyen kişilerde akciğer kanseri gelişme olasılığı, varyantı taşımayanlara kıyasla 25 kat daha yüksek. Uzmanlar bu varyantın sigara içmeyen akciğer kanseri vakalarının yalnızca küçük bir bölümünden sorumlu olabileceğini, ancak bulgunun bu tür tümörlerin farklı risk faktörlerine bağlı olabileceğine işaret ettiğini belirtti.

Araştırma, genetik test şirketi 23andMe’nin milyonlarca katılımcıdan oluşan veri tabanından sağlandı. Şirketin Akciğer Kanseri Genetiği Çalışması, 20’den fazla kuruluşu bir araya getirerek 10.000’den fazla hastayı kaydetmeyi hedefliyor.

“Bu varyant muhtemelen sigara içmeyen akciğer kanseri vakalarının yalnızca küçük bir kısmında rol oynuyor. Ancak bu tür tümörlerin farklı risk faktörleriyle bağlantılı olabileceğine dair kanıt sağlıyor ve tarama ile tedavi stratejilerini farklı düşünmemizi gerektirebilir.”

Akciğer Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Akciğer kanseri, dünyada kansere bağlı ölümlerin başında geliyor. Tüm vakaların %10 ila %20’si hiç sigara içmemiş kişilerde görülüyor. Sigara içmeyenlerde en sık görülen alt tip adenokarsinom (akciğerin dış kısmında başlayan kanser türü). Çevresel faktörler arasında radon gazı, hava kirliliği ve ikincil tütün dumanı öne çıkıyor.

Sık Sorulan Sorular

Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri ne kadar sık görülüyor? Tüm akciğer kanseri vakalarının %10-%20’si hiç sigara içmemiş kişilerde görülüyor. Bu oran Asya ülkelerinde %30-%40’a ulaşabiliyor.

Bu genetik varyantı taşıyup taşımadığımı nasıl öğrenirim? Varyant çok nadir görüldüğü için rutin testlerde yer almıyor. Klinik doğrulama için bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor.

Sigara içmeyenler için akciğer kanseri taraması var mı? Mevcut tarama yönergeleri genellikle sigara öyküsü olan kişileri kapsıyor. Bu çalışma, sigara içmeyen yüksek riskli gruplar için de tarama programlarının geliştirilmesi gerektiğini öne sürüyor.

Sonuç

Bulgular, sigara içmeyenlerde akciğer kanserinin altında yatan genetik mekanizmaların anlaşılması için büyük veri tabanlarının önemini vurguluyor. Araştırmacılar, bu tür varyantların tespitinin erken tanı ve kişiselleştirilmiş tedavi için yeni fırsatlar yaratabileceğini belirtiyor.