Kanser aşısı oksijen üreterek T hücrelerini güçlendiriyor

Northeastern Üniversitesi araştırmacıları, enjeksiyon bölgesinde oksijen üreten yeni bir kanser aşısı geliştirdi. Cell Biomaterials dergisinde yayımlanan çalışmada, sünger benzeri krijogel (düşük sıcaklıkta üretilen gözenekli biyomalzeme) platformu hem T hücrelerini kansere karşı eğitiyor hem de oksijen üreterek tümörün oluşturduğu oksijensiz ortamın bağışıklık sistemini baskılamasını engelliyor. Prostat kanseri farelerinde tümör büyümesi yavaşladı ve sağkalım 47 günden 76 güne çıktı.

Oksijen üreten kanser aşısı nasıl çalışıyor?

Aşının temel bileşeni, gözenekli yapısını -20°C’de kazanan ve çözüldüğünde sünger gibi esneyen bir krijogel isimli biyomalzeme. Bu malzeme enjektörden sıkıştırılarak verilebiliyor; vücuda girdiğinde orijinal formuna dönüyor. Krijogelin gözenekleri, bağışıklık hücrelerinin içeri girip tümör antijenleri (kanser hücrelerini tanımlayan proteinler) ile karşılaştığı bir eğitim istasyonu işlevi görüyor.

Aynı anda malzeme, enjeksiyon bölgesinde kimyasal tepkimeyle oksijen üretiyor. Tümörlerin çevresindeki oksijensiz ortam (hipoksi), adenosin birikmesine ve T hücrelerinin baskılanmasına yol açıyor. Aşı, hücreleri tümöre gitmeden önce en iyi duruma getirerek bu baskıyı aşmayı hedefliyor.

“T-cells in here that should be recognizing and destroying the tumor cells, but they’re not doing it” — Stephen Hatfield, Northeastern Üniversitesi farmasötik bilimler doçenti

Hipoksi kanser tedavisini nasıl etkiliyor?

Hipoksi (düşük oksijen durumu), solid tümörlerin ortak özelliği. Oksijensiz ortamda bağışıklık hücreleri olan makrofajlar bazen kanserle savaşan hücrelerden tümörü koruyan hücrelere dönüşebiliyor. Ayrıca aşının kendisi de enjeksiyon bölgesinde hücresel aktivite nedeniyle oksijen tüketiyor ve bu durum istenen bağışıklık yanıtını zayıflatabiliyor. Yeni platform, yerel oksijen üretimiyle bu sorunu çözüyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu aşı insanlarda kullanılıyor mu? Hayır, henüz preklinik (fare) aşamasında. Araştırmacılar aşını insan denemelerine hazırlamak için iyileştirme çalışmalarını sürdürüyor.

Oksijen üretimi nasıl sağlanıyor? Krijogel malzemesine entegre edilen kimyasal bileşenler, enjeksiyon bölgesinde tepkimeye girerek yerel oksijen üretiyor. Bu, hücresel aktivitenin tükettiği oksijeni yerine koyuyor.

Hangi kanser türlerinde denendi? Prostat kanseri hücrelerinden oluşan tümörler taşıyan farelerde test edildi; tümör büyümesi yavaşladı ve sağkalım önemli ölçüde uzadı.

Sonuç

Northeastern ekibinin geliştirdiği oksijen üreten krijogel aşı, kanser tedavisinde bağışıklık sistemini güçlendirmek için iki stratejiyi birleştiriyor: T hücresi eğitimi ve hipoksi baskısının kaldırılması. Farelerde umut verici sonuçlar elde edilmiş olsa da, insan uygulamasına geçiş için daha ileri çalışmalara ihtiyaç var.