Kanserin ilk sinyali dev çekirdekli hücrelerde bulundu

Japonya’daki Nagoya Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, böbrek dokusunda mikrosopta kolayca görülen dev çekirdekli hücrelerin kanserin en erken evrelerinin habercisi olabileceğini gösterdi. Demirin tetiklediği hücre hasarından kurtulan bu hücreler, kansere dönüşen ilk hücreler olma adayı. Bulgular Redox Biology dergisinde yayımlandı ve erken tanı için yeni bir pencere açıyor.

Dev çekirdekli hücreler kanser için ne anlama geliyor?

Çalışmada sıçanlara kanserojen bir demir bileşiği olan demir nitrilotriasetat enjekte edildi. Tek hafta içinde böbreklerde dev çekirdekli hücreler ortaya çıktı; bu hücrelerde Myc ve Met gibi kanserle ilişkili genlerin etkinliği artmış, ferroptoz (demire bağlı hücre ölümü) direnci gelişmişti. Araştırmacılar uzamsal transkriptomik (dokunun yapısını bozmadan tek tek hücrelerde gen etkinliğini haritalama) yöntemiyle bu hücreleri ilk kez altı ayrı tipe ayırdı.

“Bu hücre tiplerini insan verileriyle karşılaştırdığımızda, hastaların sağkalımını öngörmeye yardımcı olabileceklerini gördük.”

Sözler, çalışmanın yürütücüsü, Nagoya Üniversitesi’nden Prof. Dr. Shinya Toyokuni’ye ait. Ekip, hayvan bulgularını insan kanseri verileriyle de doğruladı: Böbrek kanseri hastalarından oluşan TCGA-KIRC veri tabanında, riskli dev çekirdekli hücrelerin gen desenlerini taşıyan tümörlerde sağkalım belirgin biçimde daha kısaydı.

BRCA1 mutasyonu riski neden büyütüyor?

Denesel BRCA1 mutasyonlu sıçanlarda dev çekirdekli hücreler daha agresif bir profil taşıdı. BRCA1 eksikliği DNA onarımını bozarak ön kanser hücrelerinin hayatta kalmasını kolaylaştırıyor; ayrıca bu hücrelerde mitokondriyal (hücrenin enerji üreten organeli) yeniden yapılanma ve bozulmuş demir işleyişi saptandı. Küçük bir pilot çalışmada, kalıtsal BRCA1 mutasyonu taşıyan 7 kişinin meme dokusunda da benzer anormal çekirdek özellikleri gözlendi. Bulgular meme ve böbrek gibi organlarda yüksek riskli hastaların izlenmesi için basit bir mikroskopik işaret sunuyor.

Sık Sorulan Sorular

Dev çekirdekli hücreler nasıl tespit ediliyor? Standart mikroskop incelemesinde normalden belirgin biçimde büyük çekirdekler olarak görülüyorlar; ek laboratuvar testi gerektirmiyorlar.

Her dev çekirdekli hücre kansere dönüşüyor mu? Hayır. Çalışma bu hücreleri altı tipe ayırdı; yalnızca belirli tipler kanser riskiyle ilişkili çıktı, bazıları ise zararsız bir dinlenme halinde.

Bu bulgu hasta bakımını ne zaman etkiler? Şimdilik hayvan ve pilot insan verisine dayanıyor. Uzun süreli çalışmalarla doğrulanması ve daha geniş hasta gruplarında test edilmesi gerekiyor.

Sonuç

Demir hasarına bağlı gelişen dev çekirdekli hücrelerin haritalanması, kanserin ilk adımlarının anlaşılması bakımından önemli bir kilometre taşı. Araştırmacılar, çekirdek şekli ve gen desenlerinin böbrek kanserinin tanısında ve öngörüsünde kullanılabilmesi için uzun süreli çalışmalara devam ediyor.