Kolon kanserinde erken sinyal: Kan testindeki iki enzim ipucu veriyor

ABD’de 11 binden fazla yetişkinin sağlık verisini inceleyen yeni analiz, 45 yaş altındaki kişilerde rutin kan tahlillerinde ölçülen iki karaciğer enziminin düşük olmasının kolon kanseri tanısı alma olasılığıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Sağlık yazılımı şirketi Epic’in araştırma kolu Epic Research’ın çarşamba günü yayımladığı çalışmaya göre AST ve ALT adlı enzimleri 14 ünitenin altında olan genç yetişkinlerde erken yaşta kolon kanseri görülme olasılığı belirgin şekilde yüksek. Kolon kanserinde erken sinyal arayan bilim insanları için şaşırtıcı bir ipucu olan bulgu, henüz hakemli bir dergide yayımlanmadı.

Kan testindeki enzim değerleri kolon kanserini nasıl işaret ediyor?

Çalışmada, 18-44 yaş arasında ilk kez kolon kanseri taramasına giren ve öncesinde AST (aspartat aminotransferaz) ile ALT (alanin aminotransferaz) ölçümü yapılmış kişilerin kayıtları karşılaştırıldı. Taramadan önceki üç yılda ortalama AST’si 14 U/L altında kalanlarda tanı alma olasılığı yüzde 65, ALT’si aynı düzeyin altında olanlarda yüzde 68 daha yüksekti. Değerleri 30 ve üzerinde olanlarda ise olasılık daha düşüktü. Bulguyu şaşırtıcı kılan şey, yüksek AST ve ALT’nin genellikle karaciğer hastalığı işareti sayılması; düşük değerlerinse olağan “normal” kabul edilmesi.

“Çalışmamız ilişkiyi gösteriyor ama bunun nedenini ortaya çıkarmak için tasarlanmadı. AST ve ALT, kimsenin yükseltmeye çalışmasını tavsiye edeceğimiz değerler değil.”

Erken başlangıçlı kolon kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

50 yaşından önce teşhis edilen kolon kanseri “erken başlangıçlı” olarak adlandırılır ve son yıllarda genç erişkinlerde hızla artmaktadır. ABD’de kolon kanseri, 50 yaş altı yetişkinlerde ölüme yol açan bir numaralı kanserdir; tarama başlangıç yaşı bu nedenle 45’e indirilmiştir. Uzmanlar, düşük enzim değerlerinin tek başına kolonoskopi (kalın bağırsağın uçtan görüntülenmesi) gerektirmediğini, bulgunun araştırılması gereken bir sinyal olduğunu vurguluyor. Karaciğer enzimlerini ilaçlar, akut hastalıklar ve beslenme de etkileyebildiğinden sonuçların kişisel sağlık kararlarına temel yapılmaması gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

Düşük AST ve ALT değerim var, kanser mi oldum? Hayır. Bulgu yalnızca istatistiksel bir ilişki gösteriyor; düşük değerler tek başına hastalık işareti değildir.

45 yaş altındayım, tarama yaptırmalı mıyım? Rutin tarama 45 yaşında başlar; aile öyküsü veya şikayet varsa hekiminize danışın.

Kolon kanserinde erken tanı neden önemli? Erken evrede yakalanan hastalıkta tedavi şansı yüksektir; kolonoskopide polipler çıkarılarak kanser önlenebilir.

Sonuç

Epic Research analizi, genç erişkinlerde yükselen kolon kanseri tablosunu anlamak için rutin kan tahlillerinde saklı ipuçlarının araştırılması gerektiğini gösteriyor. Bilim insanları sıradaki adımın bu ilişkinin nedenini ortaya çıkaracak çalışmalar olduğunu belirtiyor. Okuyucular için somut mesaj ise değişmiyor: 45 yaş ve üzerinde taramaya katılmak, belirgin şikayeti olan gençlerin hekime başvurması hayat kurtarıcı olmaya devam ediyor.