Mide mikrobu bağırsak kanserini besliyor: 5 vakadan 1’i pylori

Bağırsak kanserinin küresel vakalarının beşte biri, midede yaşayan yaygın bir mikropla ilişkili olabilir. Hong Kong Üniversitesi ve California Üniversitesi San Diego kampüsünden araştırmacıların eGastroenterology dergisinde yayımladığı analize göre, Helicobacter pylori (mide zarında üreyen ve çoğu kez belirti vermeyen bakteri) maruziyeti, bağırsak kanseri riskini 1,6 kat artırıyor. Türkiye’de yetişkinlerin önemli bölümünde görülen bu enfeksiyon, artık yalnızca mide değil, kalın bağırsağı da tehdit ediyor.

Pylori bağırsak kanserini nasıl etkiliyor?

Analiz, 43 çalışmadan derlenen 48,7 milyon kişilik veriye dayanıyor. Sonuçlara göre H. pylori ile temas edenlerde bağırsak kanseri görülme olasılığı temas etmeyenlere kıyasla yüzde 60 daha yüksek. Vakaların yaklaşık beşte birinin (yüzde 22) bu bakteriyle bağlantılı olabileceği tahmin ediliyor. Daha güçlü nüfus temelli 14 çalışmayla sınırlandığında bu oran yüzde 12’ye iniyor; yani bağlantı kesin değil, ama üzeri çizilemeyecek kadar belirgin. Bölgesel olarak Batı Pasifik’te vakaların yüzde 25’i, Moğolistan’da yüzde 36’sı pyloriyle ilişkili çıktı.

Antibiyotikle temizlemek riski düşürüyor mu?

Araştırmacılar, pylori eradikasyon tedavisi (bakteriyi antibiyotikle yok etme) alanlarda bağırsak kanseri riskinin 10 yıl sonra belirgin biçimde azaldığını saptadı. Bilim insanları bu nedenle yüksek riskli bölgelerde tarama ve tedavi stratejilerinin bağırsak kanserini önlemede yeni bir araç olabileceğini, ancak antibiyotik direnci ve yan etkiler nedeniyle dikkatli uygulanması gerektiğini vurguluyor.

“H. pylori kontrolü mide kanserini önlemeye yardımcı olabilir ve bağırsak kanseriyle bağlantısı nedenselse, yükün azalmasını sağlayabilir.”

Bağırsak Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bağırsak (kolorektal) kanseri, dünyada kanser ölümlerinin ikinci önde gelen nedeni. 2022’de yaklaşık 2 milyon yeni vaka ve 900 bin ölüm görüldü. Pylori dışında yaş, genetik, beslenme ve yaşam tarzı da rol oynuyor. Erken evrede yakalanan bağırsak kanseri büyük oranda tedavi edilebiliyor; bu yüzden 45 yaş üzeri herkesin tarama testlerini yaptırması, kanama, sindirim değişiklikleri ve sebepsiz kilo kaybı belirtilerinde hekime başvurması yaşamsal önem taşıyor.

Sık Sorulan Sorular

Helicobacter pylori nasıl bulaşır? Genellikle çocuklukta, kirli su ve gıdalarla ya da yakın temasla bulaşır; enfeksiyonun çoğu belirti vermez.

Pylori taşıyorum, bağırsak kanseri olur muyum? Tek başına kanser anlamına gelmez; ancak riski artırdığından belirtilerin takibi ve hekim önerisiyle tedavi önemlidir.

Bağırsak kanserinden korunmak için ne yapmalı? Lifli beslenme, hareketli yaşam, tarama testleri ve oluşmuş enfeksiyonların tedavi edilmesi öneriliyor.

Sonuç

Bu bulgu, pyloriyle mücadelenin yalnızca mide değil bağırsak kanserinden korunmada da stratejik olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, nedenselliği kesinleştirecek uzun dönemli çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor; önümüzdeki dönemde antibiyotikle eradikasyonun koruyucu rolü netleşecek.