Pankreas kanserinde tarihi onay: Daraxonrasib umudu

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), ileri evre pankreas kanserinde daraxonrasib (RASONQUE) adlı tableti onayladı. Karar, pankreas kanserinin en yaygın türü olan adenokarsinomun vücuda yayıldığı (metastatik) evresinde, geniş hasta kitlesine hitap eden ilk RAS hedefli tedavi olma özelliği taşıyor. Onayın dayandığı Faz 3 çalışmada ilacı kullanan hastalarda ortanca hayatta kalma süresi 13,2 aya çıkarken, standart kemoterapi görenlerde bu süre 6,7 ayda kaldı.

Pankreas kanserinde daraxonrasib nasıl çalışıyor?

Daraxonrasib, ABD’li biyoteknoloji şirketi Revolution Medicines’in geliştirdiği, günde bir kez ağızdan alınan bir RAS inhibitörüdür (hücre büyümesini kontrol eden RAS proteynini bloke eden ilaç). RAS mutasyonları pankreas tümörlerinin yaklaşık yüzde 90’ında bulunur; bu hedef onlarca yıl boyunca “ilaçlanamaz” kabul ediliyordu. İlaç, mutasyona uğramış RAS proteynine kilitlenerek tümörün büyümesini tetikleyen sinyali kesiyor.

26 Ağustos’ta verilen onay, daha önce en az bir sistemik tedavi (tüm vücudu etkileyen ilaç tedavisi) almış ya da çoklu kemoterapiye uygun olmayan yetişkin hastaları kapsıyor. Tedaviye başlamak için ayrıca bir genetik eşlik eden test (companion diagnostic) yaptırmak gerekmiyor. FDA, ilacı planlanan son tarihten 6,5 ay önce onayladı.

FDA’nın görevdeki Komiseri Kyle Diamantas, kararı şöyle değerlendirdi:

“Bu onay, son derece zor ve tarihsel olarak tedavi etmesi güç bir kanserle karşı karşıya kalan hastalar için kritik bir yeni seçenek sunuyor.”

Pankreas Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Pankreas kanseri, dünyanın en öldürücü kanser türleri arasında gösteriliyor. Erken dönemde belirti vermeyen hastalıkta vakaların yaklaşık yüzde 80’i, hastalık vücuda yayıldıktan sonra tanı alıyor. RASolute 302 adlı Faz 3 çalışmada 500 hasta izlendi: daraxonrasib kullanan hastaların yüzde 30’unda tümörler küçülürken, kemoterapide bu oran yüzde 11’de kaldı. Hastalığın ilerlemeden geçirdiği süre de 7,2 aya karşı 3,6 ay olarak ölçüldü.

Sık Sorulan Sorular

Daraxonrasib nasıl kullanılır? Günde bir kez alınan ağızdan tablettir; daha önce tedavi görmüş ileri evre pankreas kanseri hastalarında kullanılır.

Yan etkileri var mı? En sık döküntü, ishal, bulantı, yorgunluk ve kusma görüldü; ciddi yan etki oranı yüzde 44 ile kemoterapideki oranın (yüzde 57,5) altında kaldı.

Türkiye’de kullanılabilecek mi? İlaç şimdilik yalnızca ABD’de onaylı; Revolution Medicines, diğer ülkeler için düzenleyici başvuruların sürdüğünü bildiriyor.

Sonuç

Uzmanlar daraxonrasibin, daha önce tedavi görmüş metastatik pankreas kanserinde yeni standart tedavi olabileceği görüşünde. Sonuçlar Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin (ASCO) 2026 kongresinde sunulmuş ve New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanmıştı. İlacın hastalığın daha erken evrelerinde ve RAS mutasyonlu akciğer ile kolorektal kanserlerdeki çalışmaları da sürüyor.