Bebeklikte şeker tüketimi kanser riskini etkiliyor: 64 bin kişilik araştırma

İngiltere’de 64 binden fazla kişiyi kapsayan yeni bir araştırma, yaşamın ilk iki yılındaki şeker tüketiminin ilerleyen yaşlarda kanser riskini etkileyebildiğini ortaya koydu. Cambridge Üniversitesi’nin yürüttüğü çalışmada, İkinci Dünya Savaşı sonrası İngiltere’de şekerin karneyle dağıtıldığı dönemde doğan kişilerin verileri incelendi; yaşamının ilk iki yılında daha az şeker tüketenlerde karaciğer kanseri riski yüzde 69, meme kanseri riski ise yüzde 36 daha düşük bulundu. Bulgular, ABD Ulusal Bilimler Akademisi’nin yayını olan PNAS dergisinde yayımlandı.

Şeker tüketimi kanser riskini nasıl etkiliyor?

Araştırma, 1951-1956 yılları arasında doğan 64 binden fazla kişinin İngiltere’nin büyük sağlık veri bankası UK Biobank’taki kayıtlarına dayanıyor. Eylül 1953’te şeker karnesinin kaldırılmasıyla ülkedeki şeker tüketimi neredeyse ikiye katlandı; bu sayede aylar arayla doğan bebekler bile şekere çok farklı düzeylerde maruz kaldı. Bu “doğal deney”den yararlanan bilim insanları, gebelikten 2. yaşa kadar süren ilk 1000 günün etkisini ölçtü. Sonuca göre, bu dönemde daha az şeker tüketenlerde meme, prostat, karaciğer, rektum ve akciğer kanserlerinin tümünde daha düşük görülme oranı tespit edildi.

“Çocuklar iki yaşından önce ne yediklerini hatırlamayabilir; ancak sonraki sağlıkları, bedenleri ve hatta tat tercihleri, o çok erken dönemdeki deneyimlerin izini taşıyabilir.” — Çalışmanın yazarı, Cambridge Üniversitesi’nden Doç. Dr. Weilong Zhang

Bebeklik dönemi neden bu kadar kritik?

İlk 1000 gün, organların geliştiği, metabolizmanın ve bağışıklık sisteminin şekillendiği, tat tercihlerinin oluştuğu dönemdir. Araştırmada daha az şekerle büyüyenlerin telomer (kromozom uçlarını koruyan yapı) uzunluklarının daha fazla olduğu, buna göre hücresel yaşlanmanın yaklaşık 2,2 yıl daha yavaş ilerlediği görüldü. Aynı kişiler 50’li yaşlarında da daha az şeker tüketme ve daha dengeli beslenme eğilimindeydi.

Sık Sorulan Sorular

Bebeklere şeker verilmemeli mi? Araştırma şekerin tamamen yasaklanmasını önermiyor; ilk iki yılda eklenmiş şeker tüketiminin sınırlandırılmasının uzun vadeli sağlık açısından önemli olabileceğini vurguluyor.

Hangi kanser türlerinin riski düşüyor? En belirgin fark karaciğer kanserinde görüldü (yüzde 69 daha düşük); meme kanserinde fark yüzde 36. Prostat, rektum ve akciğer kanserlerinde de benzer yönde sonuçlar elde edildi.

Araştırma nasıl yapıldı? 1951-1956 doğumlu 64 binden fazla kişinin sağlık kayıtları, İkinci Dünya Savaşı sonrası şeker karnesi döneminin doğal bir deney olarak kullanılmasıyla analiz edildi.

Sonuç

Bulgular, bebeklik ve erken çocukluk dönemindeki beslenmenin on yıllar sonrasına uzanan etkileri olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, şekerin tamamen kesilmesi değil, ilk iki yılda eklenmiş şekerin sınırlandırılması gerektiğini; kanser üzerindeki etkinin kesin mekanizmalarının belirlenmesi için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtiyor.