Merck ve Isomorphic Labs, yapay zeka tabanlı ilaç tasarımını kanser tedavisine uygulamak...

Kanser tedavisinde giderek daha sık kullanılan antikor-ilaç konjugatları (ADC), tümör hücrelerini hedefleyen monoklonal antikorlarla güçlü zehirli (sitotoksik) yükleri birleştiren yeni nesil ilaçlardır. Ancak 202 klinik çalışmayı inceleyen yeni bir analiz, bu ilaçların en sık yan etkisi olan bulantı ve kusmayı yaş, cinsiyet ve coğrafi bölgeye göre ayırmadan raporladığını ortaya koydu. Supportive Care in Cancer dergisinde yayımlanan araştırma, klinisyenlerin hangi hasta gruplarının daha fazla risk taşıdığını saptamasını imkânsız hale getiren bu boşluğu “kritik bilgi eksikliği” olarak nitelendiriyor.
Sistemik kanser tedavisi alan hastaların yaklaşık %39’u bulantı, %26’sı kusma yaşıyor. Özellikle trastuzumab deruxtecan (Enhertu) yüksek, mirvetuximab soravtansine (Elahere) ve enfortumab vedotin (Padcev) ise orta düzey emetojenik (kusma yapıcı) risk taşıyacak şekilde sınıflandırıldı. Hastaların fiziksel ve duygusal olarak en bunaltıcı yan etkiler arasında gösterdiği bu tablo, tedavi uyumunu ve yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor.
“Tam olarak sıfır çalışma, bulantı veya kusma sonuçlarını yaş, cinsiyet, ülke veya coğrafi bölgeye göre katmanlaştırmış olarak raporlamadı.”
Geleneksel kemoterapi literatüründe kadın cinsiyet ve genç yaş, kusma için en güçlü hasta kaynaklı risk faktörleri olarak biliniyor. Mosa ve meslektaşlarının öncü derlemesinde kadın cinsiyet için odds oranı 2.79, genç yaş için 2.59 hesaplandı. Ancak ADC’lerde bu desenin geçerli olup olmadığını denetlemek olanaksız çünkü 202 çalışmanın hiçbiri alt gruba ayrılmış toksisite verisi yayımlamadı.
İncelenen çalışmanın %71,3’ü (144 çalışma) yalnızca yüksek gelirli ülkelerde yapıldı. Yaşlı kanser hastalarında değişmiş farmakokinetik (ilaç metabolizması) ve eşlik eden hastalık yükü nedeniyle yan etkenler daha sık görülmesine karşın, klinik araştırmalarda 65 yaş üstü katılımcı oranını belirten çalışma yalnızca 22 (%10,9) idi.

Antikor-ilaç konjugatı (ADC) nedir? Tümörü hedefleyen monoklonal antikor ile güçlü zehirli yükün birleşimiyle oluşan, kanser hücrelerini seçici olarak yok etmeyi amaçlayan yeni nesil ilaç sınıfıdır.
Bulantı-kusma verileri neden yaş ve cinsiyete göre ayrılmalı? Kadın ve genç hastaların kusma için bilinen risk taşıdığı kemoterapi verilerinden biliniyor; ADC’lerde aynı fark olup olmadığı ancak alt gruba ayrılmış verilerle denetlenebilir.
Bu eksiklik hastalar için ne anlama gelir? Hekimler hangi hasta grubunun daha çok risk altında olduğunu saptayamadığı için koruyucu bulantı-kusma ilacını kişiye özgü planlayamıyor.
Araştırmacılar gelecek klinik çalışmalarda toksisite sonuçlarının yaş, cinsiyet, ırk ve coğrafi bölgeye göre standart biçimde katmanlaştırılmasını öneriyor. ADC’lerin onkolojinin çok sayıda alt dalına hızla yayıldığı bu dönemde, kişiye özgü destekleyici bakımın temel koşulu demografik veriye dayalı net kılavuzların kurulmasıdır.
Yorum Yapın