Pfizer'in CEACAM5 hedefli ADC'si PF-08098488 laboratuvarda akciğer ve pankreas tümörlerini durdurdu. EORTC-NCI-AACR'de...

Akciğer kanserinde erken tanı, tedavi başarısını belirgin biçimde yükseltiyor ve hayat kurtarıyor. Doç. Dr. Derya Yenibertiz, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında, hastalığın belirtilerini, risk faktörlerini ve günümüzdeki tedavi yaklaşımlarını değerlendirdi. Kanserin yüzde 85 oranında tütün ürünlerinden kaynaklandığı ve erken evrede saptandığında cerrahi tedaviyle yaşam süresinin belirgin biçimde uzadığı vurgulandı.
Akciğer kanseri, öksürük, balgam, ağızdan kan gelme, göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi akciğer kaynaklı semptomlarla ortaya çıkabiliyor. İştahsızlık, halsizlik ve kilo kaybı gibi genel sistemik belirtiler de hastalığın ilk sinyalleri olabiliyor. Bazı hastalarda ise hiçbir şikayet olmadan tarama sırasında tesadüfen saptanıyor. Uzun süren veya giderek kötüleßen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, ses kısıklığı, tekrarlayan zatüre ve açıklanamayan kilo kaybı durumlarında vakit kaybetmeden bir hekime başvurmak erken tanı açısından kritik önem taşıyor.
“Akciğer kanseri büyük ölçüde önlenebilir bir kanser. Tütün ürünlerinin kullanımı durdurulduğu takdirde risk düşüyor; erken evrede saptandığında cerrahi tedaviyle yaşam süresi artıyor.”
Akciğer kanseri oluşumunda yüzde 85 oranında tütün ve tütün ürünleri kullanımı (sigara başta olmak üzere) rol oynuyor. yani kanser olgularının yaklaşık yüzde 80-90’ı tütün kullanımıyla ilişkili. Pasif içicilik, çevresel maruziyetler, mesleki maruziyetler, hava kirliliği, asbest, radon gazı ve ailesel yatkınlık da riski artırıyor. bu nedenle hiç sigara içmemiş kişilerde de akciğer kanseri görülebiliyor. bu yüzden uzun süren belirtiler sigara kullanımından bağımsız değerlendirilmeli. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de zararsız kabul edilmemeli; kanser yapıcı maddeler ve nikotin içerdikleri için akciğer kanseri riskini büyük olasılıkla artırıyorlar.
Sigarayı bırakınca akciğerler iyileşme sürecine girer ve kanser riski yıllar içinde belirgin biçimde azalır. bırakıldıktan sonraki 10 yıl içinde risk, devam edenlere kıyasla yaklaşık yarısına iniyor. risk hiç sigara içmemiş birinin seviyesine tamamen inmese de sigarayı bırakmak çok önemli bir kazanç. uzun yıllar sigara kullanmış kişilerin risk durumlarını değerlendirmek ve gerekli taramaları yaptırmak için doktorlarına danışmaları önemlidir; sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değil.
Kılavuzlar, 50-80 yaş arasında olan ve en az 20 paket-yıl sigara içmiş veya 15 yıl içinde sigarayı bırakmış kişilerin yılda bir kez düşük dozlu akciğer tomografisiyle taranmasını öneriyor. bu taramanın akciğer kanserine bağlı ölüm riskini azalttığı biliniyor. kimin taramadan yarar göreceği, kişinin risk profili ve olası yararları değerlendirilerek hekim tarafından belirleniyor; tarama henüz belirti bulunmayan kişiler için, şikayeti olanların ise yakının nedenini araştıracak bir hekim değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor.
Erken evrede saptanan akciğer kanserinde cerrahi tedaviyle yaşam süresi belirgin biçimde artıyor; bu hastaların beş yıllık sağkalım oranları yüzde 90’a kadar ulaşabiliyor. Erken evrede cerrahi tedaviyle yola devam edilirken, ileri evrelerde son yıllarda ortaya çıkan hedefe yönelik tedaviler (hedefe yönelik tedaviler, bağışıklık sistemini kanserle savaştıran tedavi — immünoterapi) çok sayıda bilimsel veriyle ileri evre akciğer kanseri vakalarında da sağkalıma katkı sağlıyor. bu sayede eskiden herkese aynı kemoterapi uygulanırken artık tümörün genetik özelliklerine göre kişiyi özel tedaviler yapılabiliyor.
Akciğer kanserinin ilk belirtileri nelerdir? Geçmeyen veya giderek kötüleßen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, tekrarlayan zatüre, açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluk önemlidir; balgamda kan görülmesi gecikmeden hekime başvurmayı gerektirir.
Sigara kullanmayanlarda da akciğer kanseri görülür mü? Evet; pasif içicilik, hava kirliliği, asbest ve radon gibi çevresel maruziyetler, ailesel yatkınlık ve kronik akciğer hastalıkları hiç içmeyenlerde de kanser gelişimine yol açabiliyor, bu yüzden uzun süren belirtiler sigara kullanımından bağımsız değerlendirilmeli.
Erken tanı hayat nasıl kurtarıyor? Hastalık erken evrede tespit edildiğinde cerrahi tedaviyle tamamen iyileşmek veya daha uzun ve kaliteli bir yaşam sürmek mümkün olabiliyor; uygun risk grubundaki yıllık düşük doz tomografi taraması erken evrede hastalığın saptanmasına yardımcı oluyor.
Akciğer kanserinde farkındalığın artırılması ve belirtilerin erken dönemde değerlendirilmesi, hastalıkla mücadelede kritik bir yere sahip. Tütün ürünlerinden uzak durmak, risk faktörlerini azaltmak, belirtileri göz ardı etmemek ve gerekli durumlarda hekime başvurmak hastalıkla mücadelede önemli rol oynuyor. erken tanı ve kişiyi özel tedavi yaklaşımları ise akciğer kanserinde yaşam süresini belirgin biçimde uzatıyor.
Yorum Yapın