Cornell Universitesi ve Dana-Farber, lenfomada CAR-T tedavi yanitini ongoren kan testi gelistirdi;...

Çin merkezli biyoteknoloji şirketi Ascletis Pharma, kanser başta olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilecek yeni nesil STAT6 protein parçalayıcı (degrader) bileşikleri için patent aldı. Şirketin açıkladığı PROTAC (hedefe yönelik protein parçalama) teknolojisine dayalı bileşikler, kanser hücrelerinin büyümesinde rol oynayan STAT6 proteinini hücre içinde seçici olarak yok ediyor. Gelişme, daha önce “ilaçlanamaz” (undruggable) olarak bilinen bir proteine yönelik ilk başarılı adaylardan birini temsil ediyor.
STAT6 (sinyal iletim ve transkripsiyon aktivatörü 6), hücrenin içinde gen ifadesini düzenleyen ve bağışıklık yanıtı ile hücre büyümesini kontrol eden bir proteindir. Kanser dahil çok sayıda hastalıkta STAT6’nın anormal çalışması hücrelerin kontrol dışı çoğalmasına zemin hazırlayabiliyor. Ascletis’in patentlediği yeni bileşikler, PROTAC teknolojisini kullanarak hücrenin kendi “çöp toplama” sistemini (ubikitin-proteazom yolağı) devreye sokuyor ve STAT6 proteinini seçici olarak parçalıyor.
Ascletis’in pipeline’ında bulunan ASC51 adlı oral (ağızdan alınan) STAT6 degrader adayı için ön klinik (IND) çalışmaları tamamlandı. Şirket, Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görüyor ve 15 farklı ilaç adayından oluşan bir portföyü yönetiyor.
“STAT6, geleneksel ilç moleküllerle hedeflenmesi son derece zor bir transkripsiyon faktörüydü. Protein parçalama yaklaşımı, bu ‘ilaçlanamaz’ hedefe ulaşmanın öncül bir stratejisini sunuyor.”
Ascletis’in patenti, STAT6 degrader alanında yoğun bir rekabetin ortasında geldi. ABD merkezli Kymera Therapeutics, KT-621 adlı oral STAT6 degrader’ını Faz 1 klinik denemlerine taşıdı ve FDA’dan hızlandırılmış (Fast Track) statü aldı. Buna karşılık Sanofi, Nurix Therapeutics ile geliştirdiği SAR448272 programını Kasım 2026’da durdurdu. İlk FDA onaylı PROTAC ilacı ise vepdegestrant oldu; metastatik meme kanseri tedavisinde kullanıma girdi ve teknolojinin klinik değerini kanıtladı.

PROTAC teknolojisi nedir? PROTAC, hücre içindeki istenmeyen proteinleri işaretleyip parçalanmasını sağlayan iki uçlu moleküllerdir. Geleneksel ilaçların aksine proteini bloke etmek yerine tamamen yok eder.
Bu tedavi ne zaman kullanıma girecek? Ascletis’in bileşikleri şu anda patent ve ön klinik aşamasında. Klinik denemelerin başlaması ve onay alması yıllar sürebilir.
Hangi kanser türlerinde etkili olabilir? STAT6 çok çeşitli kanserlerde rol oynadığından, degrader’lar potansiyel olarak akciğer kanseri dahil birçok tümör türünde değerlendiriliyor; net kullanım alanı klinik çalışmalar sonrası netleşecek.
Ascletis Pharma’nın yeni STAT6 degrader patenti, kanserde “ilaçlanamaz” kabul edilen hedeflere yönelik tedavilerin hızla olgunlaştığını gösteriyor. Kymera’nın klinik aşamadaki adayı ve ilk FDA onaylı PROTAC’ın başarısı, bu teknolojinin kanserden bağışıklık hastalıklarına kadar geniş bir alanda çığır açabileceğine işaret ediyor.
Yorum Yapın