Meme kanserinde meme kaybı artık kader değil. Onkoplastik cerrahi sayesinde kanserli doku...

Pankreas kanserinde erken teşhis sağlayan yeni bir kan testi, hastalığın en erken evrelerinde yüzde 87 oranında başarı gösterdi. ABD merkezli City of Hope kanser merkezi araştırmacılarının geliştirdiği Panxeon adlı sıvı biyopsi testi, üç biyobelirteci tek bir pakette birleştirerek dünyada bir ilk oldu. Nature Medicine dergisinde yayımlanan çalışma, yaklaşık 1.800 hastanın katıldığı uluslararası bir araştırmaya dayanıyor ve pankreas kanserinin erken evrede yakalanarak tedavi edilebilir hale gelmesi konusunda umut veriyor.
Panxeon, dolaşan mikroRNA’lar (hücresel mesajcı moleküller), eksozomal mikroRNA’lar (hücre dışı keseciklerden gelen moleküller) ve CA19-9 proteini olmak üzere üç farklı biyobelirteci aynı anda ölçen ilk araştırma aşamasındaki testtir. Yapay zeka destekli bu teknoloji, üç ölçümü tek bir risk skoru haline getirerek hastanın pankreas kanseri taşıyıp taşımadığını değerlendiriyor. Çalışmada test, evre 1 ve 2 pankreas kanserinin yüzde 87’sini doğru tespit ederken, düşük riskli grupta yanlış pozitif oranı yalnızca yüzde 3 olarak gerçekleşti.
“Pankreas kanseri, çoğu zaman tedavi penceresi kapandıktan sonra teşhis edildiği için bu kadar ölümcül olmaya devam ediyor. Bu bulgular, pankreas kanserini belirtiler ortaya çıkmadan önce ve daha fazla tedavi seçeneği mevcutken tespit etme yolunda ilerleme kaydettiğimizi gösteriyor.”
Pankreas kanseri, tüm kanser türleri arasında en düşük sağkalım oranlarından birine sahip: hastalığın teşhis edildiği kişilerin yalnızca yüzde 13’ü beş yıl sonra hayatta kalabiliyor. Bunun nedeni, vakaların yaklaşık yüzde 90’ının kanser vücuda yayıldıktan sonra ileri evrede saptanması. Erken belirtiler genellikle belirsiz olduğundan, yorgunluk veya sindirim sorunları gibi sorunlar başka hastalıklarla karıştırılabiliyor ve teşhis gecikiyor. Panxeon’un en önemli özelliği ise yüksek dereceli displazi adı verilen ve “evre 0” pankreas kanseri olarak kabul edilen ön kanserlik durumu yüzde 64 oranında tespit edebilmesi. Bu sayede, kanser gelişmeden önce müdahale edilmesi mümkün olabilecek.
Panxeon kan testi nasıl çalışıyor? Test, kandaki üç biyobelirteci (dolaşan mikroRNA, eksozomal mikroRNA ve CA19-9 proteini) ölçüyor ve yapay zeka ile tek bir risk skoru hesaplıyor. Bu skora göre hastanın ek tetkik gerektirip gerektirmediğine karar veriliyor.
Panxeon kimler için uygun? Ailede pankreas kanseri öyküsü olanlar, kalıtsal risk taşıyanlar, pankreas kisti bulunanlar ve kronik pankreatit hastaları testten en çok yarar sağlayacak grup arasında yer alıyor.
Bu test ne zaman kullanıma girecek? Test henüz araştırma aşamasında olup, klinik kullanıma geçmesi için büyük ölçekli ileri çalışmalara ihtiyaç var. Mevcut görüntüleme yöntemlerinin yerini almıyor; ancak yüksek riskli hastalarda ek değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.
Panxeon, pankreas kanserinde erken teşhis konusunda çığ açacak bir potansiyel taşıyor. Üç biyobelirteci tek testte birleştiren ilk yaklaşım olması ve yapay zeka destekli risk skorlaması sayesinde, hastalığın iyileşebilir evrede yakalanması mümkün hale gelebilir. Ancak testin klinik pratikte kullanılması için daha geniş ve prospectif çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Yorum Yapın