Kanser kan testi denemesi: İngilterede STRIDE-RCT 20 bin hastada

İngiltere’de Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) bünyesinde, tek bir kan örneğinden birden fazla kanser türünü erken teşhis etmeyi amaçlayan STRIDE-RCT adlı geniş kapsamlı bir klinik deneme başlatıldı. Birmingham Üniversitesi’nin yürüttüğü kanser kan testi denemesi, en az 200 aile hekimliği merkezinde 20 binden fazla hastayı kapsıyor ve pankreas, yumurtalık, bağırsak, mide, karaciğer, böbrek, mesane ve prostat gibi zor teşhis edilen kanserlerin erken yakalanmasına yönelik.

STRIDE-RCT nedir ve nasıl çalışıyor?

STRIDE-RCT, İngiltere genelinde aile hekimliğine başvuran 45 yaş ve üzeri hastaları kapsayan bir platform denemesidir. Hastalardan rutin kan tahlillerine ek olarak bir iki tüp kan alınacak ve bu örneklerde kandaki proteinlerin ölçülmesi ile yapay zeka destekli analizler kullanılarak birden fazla kanser türüne ilişkin biyolojik işaretler (biyobelirteçler) aranacaktır. Testler, kanserin vücudun hangi bölgesinden kaynaklanabileceğine dair bilgi sağlamayı da hedeflemektedir.

“Bu deneme, kan testlerinin aile hekimlerinin doğru hastayı doğru teste daha çabuk yönlendirmesine yardımcı olup olamayacağını belirlememize olanak tanıyacak. Erken tanı, tedavinin en başarılı olduğu dönemdir.”

Kanser kan testi kimlere uygulanacak?

Çalışmaya, araştırmaya katılan aile hekimliği merkezlerine sürekli karın şişkinliği veya karın bölgesinde rahatsızlık gibi belirtilerle başvuran 45 yaş ve üzerindeki hastaların alınması planlanmaktadır. Pozitif bir sonuç, tek başına hastanın kanser olduğu anlamına gelmeyecek; sonuçlar aile hekiminin hastayı acil ileri incelemeye sevk edip etmeyeceğine ilişkin kararını desteklemek için kullanılacaktır. Uygulama, henüz toplumun tamamına sunulan rutin bir kanser taraması niteliği taşımıyor.

Sık Sorulan Sorular

STRIDE-RCT hangi kanser türlerini kapsıyor? Pankreas, karaciğer, safra kanalı, safra kesesi, bağırsak, ince bağırsak, mide, yemek borusu, yumurtalık, endometrium (rahim içi tabakası), böbrek, mesane ve prostat kanserlerini kapsamaktadır.

Kan testi tek başına kanser teşhisi koyabilir mi? Hayır. Test sonuçları, aile hekiminin klinik değerlendirmesini desteklemek için kullanılır; kesin teşhis için ek incelemeler gerekir.

Çalışma ne kadar sürecek? Çalışmanın kayıtlı süresi 1 Kasım 2026’dan 31 Ekim 2031’e kadar beş yıl olarak planlanmıştır; ancak testlerin ülke çapında kullanıma sunulacağı kesin bir tarih henüz belirlenmemiştir.

Sonuç

STRIDE-RCT, çoklu kanser teşhis (MCED) kan testlerinin aile hekimliği pratiklerine entegrasyonunu değerlendiren ilk büyük ölçekli çalışma olma özelliğini taşıyor. İngiltere’de her yıl yaklaşık 71 bin kişide pankreas, mide, karaciğer, yumurtalık veya bağırsak kanseri teşhis edildiğini ve bu hastalıkların yılda yaklaşık 35 bin ölüme yol açtığını belirten araştırmacılar, erken teşhisin bu rakamları önemli ölçüde değiştirebileceğini öngörüyor. Çalışmadan elde edilecek veriler, kanser kan testi denemesinin rutin kullanıma alınması konusunda kritik bir kanıt tabanı oluşturacak.