Melanomda kisisellestirilmis mRNA asisi nukusu yuzde 42 dusurdu

Avrupa Onkoloji Derneği’nin (ESMO) 2026 yılı kongresinde sunulan Faz 3 INTerpath-001 çalışması, kişiselleştirilmiş bir mRNA kanser aşısının, cerrahi sonrası melanom (deri kanserinin en tehlikeli türü) hastalarında nüks veya ölüm riskini yüzde 42 azalttığını gösterdi. Moderna ve Merck’in ortaklaştığı intismeran autogene adlı aşı, pembrolizumab (Keytruda) ilacıyla birlikte verildiğinde iki yılda hastaların yüzde 82,2’si nüks yaşamadan hayatta kaldı; tek başına pembrolizumab alanlarda bu oran yüzde 70’di.

Kişiselleştirilmiş mRNA aşısı melanomda nasıl çalışıyor?

Intismeran, her hastanın tümöründe yapılan genetik dizilemeyle belirlenen neoantijenleri (sadece o hastanın kanser hücrelerine özgü anormal proteinler) hedef alır. Bilgisayar algoritmasıyla her hastaya özel tasarlanan aşı, 34’e kadar neoantijeni mRNA yoluyla bağışıklık sistemine tanıtıyor. Böylece vücut, cerrahi sonrası kalan olası kanser hücrelerini tanıyıp yok etmesi için eğitiliyor. Aşı, COVID-19 aşılarında kullanılan mRNA teknolojisini kullanıyor ancak burada amaç hastalığı önlemek değil, mevcut kanseri tedavi etmek.

“Bu, bir hastanın kendi tümörünün benzersiz parmak izinden yola çıkarak üretilen bir tedavinin kanser nüksü veya ölüm riskini azalttığını gösteren ilk Faz 3 çalışma. O parmak izi tümörün dizilenmesiyle okunuyor, ardından kanserin ‘aranan posteri’ mRNA olarak hazırlanıyor.”

Bu sözleri çalışmanın baş yazarı Dr. Georgina Long, Avustralya Melanom Enstitüsü ve Sydney Üniversitesi’nden söyledi.

Hastalık Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Melanom, deri kanserinin en ölümcül türüdür ve ultraviyole radyasyona maruziyetle ilişkili. Erken evrede cerrahiyle tamamen çıkarılabilse de IIIB ve daha ileri evrelerde cerrahi sonrası nüks riski yüksektir. INTerpath-001 çalışmasına 1.137 yetişkin dahil edildi; bunların 757’si intismeran+pembrolizumab koluna, 380’i placebo+pembrolizumab koluna randomize edildi. Ortanca 24,6 aylık takipte aşı kombinasyonu, uzak metastaz veya ölüm riskini de yüzde 38 azalttı.

Sık Sorulan Sorular

Aşının yan etkileri neler? En sık görülen yan etkiler ateş (yüzde 52,2), enjeksiyon yerinde ağrı (yüzde 51) ve halsizlikti (yüzde 38,5). Derece 3 ve üzeri ciddi yan etkiler aşı kolunda yüzde 23,6, kontrol kolunda yüzde 20,3 oldu. Aşı kaynaklı yan etkiler genellikle hafif ve geçiciydi.

Bu aşı hangi hastalar için geçerli? Çalışmaya cerrahiyle çıkarılmış evre IIB-IV melanomlu yetişkinler dahil edildi. Evre IIIB’den itibaren nüks riski artar ve cerrahi sonrası pembrolizumab standart tedavidir.

Diğer kanserlerde de çalışıyor mu? Evet. Akciğer, mesane ve böbrek kanserinde devam eden denemeler var. Dr. James Larkin, ESMO 2026 bilimsel eşbaşkanı, diğer kanser türlerinde yarar sağlayıp sağlamayacağının yeni çalışmalarla gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Sonuç

INTerpath-001, bir hastanın kendi tümörüne göre birebir tasarlanmış bir tedavinin kanseri yeniden önleyebileceğini gösteren ilk Faz 3 kanıt oldu. Toplam sağkalım verileri henüz olgunlaşmadığından daha uzun takip gerekiyor; bu nedenle aşı şu an için standart tedavi değil. Ancak sonuçlar, kişiselleştirilmiş kanser immünoterapisinin laboratuvan’dan kliniğe geçişte dönüm noktası sayılıyor.