Glioblastomda Cift Hedefli CAR-T Hucresi Tedavisi Umut Verdi

Pennsylvania Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi araştırmacıları, tekrarlayan glioblastom (beyin kanserinin en ölümcül türü) hastalarında çift hedefli CAR-T hücre tedavisinin güncellenmiş faz 1 deneme verilerini paylaştı. CART-EGFR-IL13Rα2 adı verilen tedavi, 18 hastada ortalama 12 ay sağkalım sağlarken uzun vadeli takipte gecikmiş toksisite veya ikincil kanser görülmedi. Bulgular, 2026 ASCO Yıllık Toplantısı’nda sunuldu ve Journal of Clinical Oncology‘de yayımlandı.

Çift Hedefli CAR-T Hücre Tedavisi Nasıl Çalışıyor?

CAR-T hücre tedavisi (kimerik antijen reseptörü T hücre tedavisi), hastanın kendi bağışıklık hücrelerini laboratuvarda genetik olarak değiştirerek kanser hücrelerini tanıyıp yok etmeye programlayan bir immünoterapi yöntemidir. CART-EGFR-IL13Rα2 adlı bu deneysel tedavi, glioblastom hücrelerinde sık bulunan iki proteini aynı anda hedef alıyor: EGFR (epidermal büyüme faktörü reseptörü) epitop 806 ve IL-13Rα2 (interlökin-13 reseptör alfa-2). Hücreler, beyin omurilik sıvısına doğrudan veriliyor ve lenfosit azaltıcı kemoterapi kullanılmıyor.

“On sekiz hastanın beşi 18 aydan uzun süre hayatta kaldı ve bir hastada 33. ayda hâlâ devam eden kısmi yanıt gözlendi. Uzun vadede gecikmiş toksisite veya ikincil kanser görülmedi.”

Glioblastom Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Glioblastom, yetişkinlerde en sık görülen birincil beyin kanseridir ve medyan sağkalım 12-15 aydır. Standart tedavi cerrahi, radyoterapi ve kemoterapiyi (Stupp protokolü) içerir ancak tekrarlayan hastalıkta etkili seçenekler sınırlıdır. EGFR gen amplifikasyonu glioblastomların önemli bir bölümünde bulunur ve bu tedavinin hedefini oluşturur. Mevcut denemede hastalar 5 milyon ilâ 25 milyon CAR-T hücresi arası dozlarda tek bir intraserebroventriküler infüzyon aldı.

Sık Sorulan Sorular

CAR-T hücre tedavisi glioblastomda nasıl uygulanıyor? Hastanın beyin omurilik sıvısına yerleştirilen bir rezervuar (Ommaya) aracılığıyla tek doz CAR-T hücresi veriliyor; lenfosit azaltıcı kemoterapi gerektirmiyor.

Yan etkileri var mı? Tüm hastalarda sitokin salınım sendromu ve akut nörotoksisite gözlendi ancak nörolojik işlevler 4-7 gün içinde tedavi öncesi seviyeye döndü; uzun vadede gecikmiş toksisite görülmedi.

Bu tedavi ne zaman yaygınlaşacak? Çalışma faz 1 aşamasında; yeni tanı glioblastom ve lenfosit azaltıcı kemoterapi eklenen faz 1 denemeleri şu anda devam ediyor, sonuçların 2027’de beklenmesi öngörülüyor.

Sonuç

CART-EGFR-IL13Rα2, tekrarlayan glioblastomda bugüne kadar denenmiş CAR-T tedavileri arasında en umut verici sağkalım sinyalini verdi. Çift hedefli yapısı ve doğrudan beyin içi uygulaması, bu ölümcül hastalıkta yeni bir tedavi yaklaşımının kapısını aralıyor. Pennsylvania Üniversitesi ekibi, ikinci nesil tedaviyi de geliştiriyor.