Portekiz’de Kanser Hastaları İçin Tam Hastalık Maaşı Teklifi Reddedildi

Portekiz Parlamentosu, kanser hastalarının hastalık izninde tam maaş ödenmesini öngören altı muhalefet tasarısını reddetti. Mevcut sistemde kanser hastaları referans gelirlerinin yalnızca yüzde 55 ila 75’ini alabiliyor; teklif bu oranı yüzde 100’e çıkarıyordu. Karar, Avrupa’da kanser hastalarının mali korunmasına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Teklif Neden Reddedildi?

Altı muhalefet partisi — Bloco de Esquerda (Sol Blok), PAN, PCP (Portekiz Komünist Partisi), Chega, Livre ve Liberal İnisiyatif — kanser hastalarına hastalık ödeneğinin yüzde 100’ünün ödenmesini öngören yasa tasarılarını Meclis’e sundu. Hükümeti destekleyen PSD (Sosyal Demokrat Parti) ve CDS-PP (Sosyal Merkezci Halk Partisi) milletvekilleri tasarılara karşı oy kullandı; ana muhalefet partisi PS (Sosyalist Parti) çekimser kaldı. Sonuç olarak teklifler reddedildi.

“Bugün Portekiz’de birçok kanser hastası ikili bir savaş veriyor: hem hastalığa karşı savaşıyor hem de gelir kaybıyla savaşıyor. Hayatta kalmak için mücadele eden birinin faturalarını ödemek için de mücadele etmesi adil değil.”

Bu sözler, Sol Blok (BE) milletvekili Fabian Figueiredo‘ya ait. Figueiredo, kanserin tedaviler ve kalıcı etkiler nedeniyle genellikle uzun süren bir hastalık olduğunu ve hastaların “çift savaş” vermemesi gerektiğini vurguladı. Chega milletvekili Cristina Vieira Henriques ise devletin kanser teşhisi alan kişilerin gelirini düşürerek “anlaşılması güç bir şey yaptığını” söyledi.

Kanser Hastalarının Mevcut Durumu Nedir?

Portekiz’de hastalık ödeneği (subsídio de doença), işçinin raporlu kaldığı süreye göre referans gelirinin yüzde 55’ten yüzde 75’e kadar değişen bir oranında ödeniyor. Kanser tedavisi gören hastalar, uzun süreli işten uzak kalma zorunluluğu nedeniyle gelirlerinde ciddi düşüş yaşıyor. Önerilen değişiklik, tüberküloz hastları için halihazırda uygulanan yüzde 100 ödenek kuralının kanser hastalarına da genişletilmesini istiyordu.

PAN milletvekili Inês de Sousa Real, kanserli çocukların ebeveynleri için bekleme sürelerinin azaltılması gerektiğini de gündeme getirdi. Liberal İnisiyatif milletvekili Joana Cordeiro, tasarısının yüzde 80 önerdiğini ve bunun pratikte net maaşa denk geleceğini savundu. PSD milletvekili Vânia Jesus ise mevcut Bütçe’de kanserli çocuklara yardım ödeneğinin yüzde 100’e çıkarıldığını hatırlatarak, desteğin “kademeli ve hedefli” şekilde güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Sık Sorulan Sorular

Portekiz’de kanser hastaları şu anda ne kadar hastalık maaşı alıyor? Referans gelirinin yüzde 55 ila 75’i arasında, rapor süresinin uzunluğuna göre değişen oranda ödeniyor.

Teklif edilen değişiklik neydi? Kanser hastalarına, tüberküloz hastlarında olduğu gibi referans gelirinin tamamı (yüzde 100) ödenmesi ve bekleme süresinin kaldırılması öngörülüyordu.

Teklif neden reddedildi? Hükümeti destekleyen PSD ve CDS-PP partileri tasarılarına karşı oy kullandı; maliyet ve sürdürülebilirlik gerekçeleri öne sürüldü.

Sonuç

Portekiz Parlamentosu’nun kararı, kanser hastalarının mali korunması konusunda Avrupa çapında bir boşluğu gözler önüne serdi. Muhalefet partileri benzer teklifleri yasama dönemi içinde yeniden gündeme getirmeyi planlıyor. Türkiye dahil birçok ülkede kanser hastalarının iş gücü kaybı karşısında yeterli sosyal güvenceye sahip olup olmadığı ise ayrı bir tartışma konusu.