Prostat kanserinde radyoligand atılımı: LUNAR çalışması nüks süresini ikiye katladı

Tekrarlayan prostat kanserinde hedefli radyoaktif tedavi, hastalığın ilerlemesini iki kattan fazla geciktirdi. UCLA Health Jonsson Comprehensive Cancer Center araştırmacılarının yürüttüğü Faz 2 LUNAR çalışması, PSMA hedefli radyoligand tedavisi olan 177Lu-PNT2002’nin stereotaktik vücut radyoterapisinden (SBRT) önce uygulanmasının nükssüz sağkalımı 7,4 aydan 17,6 aya çıkardığını gösterdi. Bu, hormon tedavisinin başlangıcını da yaklaşık 10 ay geciktirdi.

Prostat kanserinde PSMA radyoligand tedavisi nasıl çalışıyor?

Çalışma, prostat spesifik membran antijeni (PSMA) adı verilen ve prostat kanseri hücrelerinin yüzeyinde yoğun bulunan proteini hedefleyen bir radyoaktif ilaç kullanıyor. 177Lu-PNT2002 adı verilen molekül, PSMA’ya bağlanarak lutesyum-177 radyoizotopunu doğrudan kanser hücrelerine teslim ediyor ve çevre sağlıklı dokuya zarar vermeden tümörleri yok ediyor. SBRT (stereotaktik vücut radyoterapisi) ise tümörlerin tespit edilen her bir noktasına yüksek dozda odaklanmış radyasyon uyguluyor.

Çalışmaya tekrarlayan prostat kanseri olan 92 erkek dahil edildi. Hastalar rastgele iki gruba ayrıldı: Bir grup yalnızca SBRT aldı, diğer grup önce iki doz 177Lu-PNT2002 ilacını aldı, ardından SBRT uygulandı. Araştırmacılar hastaları düzenli PSA kan testleri ve PSMA PET taramalarıyla takip etti.

“Bu, PSMA hedefli radyoligand tedavisinin, metastaza yönelik radyasyona eklendiğinde ilerlemeyi önemli ölçüde geciktirdiğini gösteren ilk randomize denemedir. Hastalara hormon tedavisine başlamadan önce daha fazla zaman kazandırıyor,” dedi UCLA David Geffen Tıp Okulu Radyasyon Onkolojisi Bölüm Başkanı Dr. Amar Kishan.

Prostat kanseri tekrarladığında ne oluyor?

Prostat kanseri, başlangıç tedavisinden sonra bir ila beş noktada tekrar ortaya çıkabilir. Bu duruma “oligorecurrent” (az sayıda nüks) adı veriliyor. Görünür tümörler SBRT ile tedavi edilir, ancak taramalarda görülemeyen mikroskobik kanser hücreleri kalabilir. LUNAR çalışması, radyoligand tedavisinin bu mikroskobik hücrelere de ulaştığını ve yeni lezyonların ortaya çıkışını azalttığını gösterdi. Kombinasyon kolundaki hastalar hormon tedavisine başlamadan önce orta ortalama 24,3 ay geçirdi; yalnızca SBRT alan grupta bu süre 14,1 aydı.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi kimler için uygun? Çalışma, PSMA PET taramasında bir ila beş lezyon görülen tekrarlayan hormon-duyarlı prostat kanseri hastalarını kapsıyor. İlaç henüz bu evrede FDA onayı almış değil; faz 3 çalışma gerekiyor.

Hormon tedavisi neden geciktirilmek isteniyor? Hormon tedavisi yorgunluk, kemik erimesi ve sıcak basması gibi yan etkilere neden olabiliyor. Tedavinin geciktirilmesi hastaların yaşam kalitesini korumasına yardımcı oluyor.

Yan etkileri var mı? Kombinasyon tedavisi, yalnızca SBRT alan grupla karşılaştırıldığında ciddi yan etki artışı göstermedi. Tek grade 3 yan etki lenfopeniya (lenfosit düşüklüğü) oldu ve her iki grupta da benzer oranda görüldü.

Sonuç

LUNAR çalışmasının sonuçları Journal of Clinical Oncology‘de yayımlandı ve 2025 ASTRO Yıllık Toplantısı’nda sunuldu. Bulgular, radyoligand tedavisinin yalnızca ileri evre hastalarda değil, daha erken dönemde de etkili olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, sonuçları doğrulamak için çok merkezli bir faz 3 çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.