Baş ve boyun kanserinde ameliyat öncesi immünoterapi ile radyasyon dozu azaldı

Baş ve boyun kanserinde ameliyat öncesi kemoterapi ve immünoterapi kombinasyonu (NACI), tümörü neredeyse tamamen yok eden hastalarda yüksek doz radyoterapiyi atlama fırsatı doğurdu. Çin’deki Hubei Cancer Hospital’ın Faz 2 denemesinde, sintilimab (PD-1 kontrol noktası inhibitörü) ve kemoterapi kombinasyonu alan 30 hastanın yüzde 59,1’inde tümör büyük oranda küçüldü ve bu hastalarda düşük doz radyoterapi yeterli oldu. İki yıllık sağkalım yüzde 100’e ulaştı.

Ameliyat Öncesi Tedavi Nasıl Çalışıyor?

Çalışmada, cerrahi olarak çıkarılabilen Evre III–IVB baş ve boyun skuamöz hücreli karsinomu (HNSCC) hastalarına ameliyat öncesi sintilimab ve kemoterapi verildi. Sintilimab, PD-1 reseptörünü (bağışıklık sisteminin frenleyen bir kontrol noktası) bloke ederek T hücrelerinin (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan hücreleri) tümöre saldırmasını sağlıyor. Ameliyattan sonra çıkarılan tümör incelendi: Eğer tümörün yüzde 10’undan azı canlı kalmışsa — buna majör patolojik yanıt (MPR) deniyor — hastaya düşük doz radyoterapi (0–54 Gy) verildi. Standart yaklaşımda bu doz 60–70 Gy’ye kadar çıkıyor.

“Ameliyat öncesi tedaviye yanıt veren hastalarda, bağışıklık sistemi radyoterapinin yapacağı işi zaten yapmış oluyor. Bu nedenle radyasyon dozunu azaltmak hem sağkalımı koruyor hem de yan etkileri ciddi şekilde düşürüyor.”

Baş ve Boyun Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Baş ve boyun skuamöz hücreli karsinomu, ağız, boğaz ve gırtlak bölgelerinde ortaya çıkan agresif bir kanser türüdür. Cerrahi sonrası yüksek doz radyoterapi standardın parçasıdır ancak tükürük bezlerine, yutma kaslarına ve çene kemiğine zarar vererek kalıcı ağız kuruluğu, yutma güçlüğü ve boyunda sertleşmeye yol açabiliyor. Hubei Cancer Hospital’da (Tongji Medical College, Huazhong University of Science and Technology, Wuhan) yürütülen deneme, Nature Communications’ta yayımlandı (NCT05476965).

Sık Sorulan Sorular

Ameliyat öncesi immünoterapi hangi hastalara uygulanabilir? Cerrahi ile çıkarılabilen, ileri evre (Evre III–IVB) baş ve boyun skuamöz hücreli karsinomu olan hastalar bu yaklaşıma uygun olabilir.

Radyoterapi dozunu azaltmak kanserin nüks etme riskini artırıyor mu? Denemede MPR elde edilen grupta iki yıllık hastalıksız sağkalım yüzde 100 oldu; nüks riski artmadı. MPR alamayan hastalarda ise standart doz radyoterapi uygulandı.

Sintilimab nedir ve nasıl çalışır? Sintilimab, PD-1 reseptörünü bloke eden bir immünoterapi ilacıdır. Tümörlerin bağışıklık sistemini baskılamak için kullandığı fren mekanizmasını devre dışı bırakır ve T hücrelerinin tümöre saldırmasını sağlar.

Sonuç

Çalışma, tümörün ameliyat öncesi tedaviye verdiği yanıtın radyoterapi dozunu kişiselleştirmek için bir gösterge olarak kullanılabileceğini gösteriyor. MPR oranı yüzde 59,1 (yüzde 95 güven aralığı: yüzde 38,7–76,7) olarak ölçüldü. MPR’li ve düşük doz radyoterapi grubunda iki yıllık genel sağkalım yüzde 100, hastalıksız sağkalım yüzde 100; MPR’siz standart doz grubunda ise genel sağkalım yüzde 77,8, hastalıksız sağkalım yüzde 55,6 oldu (P < 0,05). Ancak deneme tek kollu ve 30 hastalık Faz 2 çalışması olduğu için, yaklaşımın standart tedavi haline gelmesi için daha geniş randomize çalışmalar gerekiyor.