Yapay Zeka Gözle Görünmez Cilt Kanserini Erken Yakalıyor

Almanya’daki Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg (FAU) araştırmacıları, yapay zeka destekli görüntüleme yöntemiyle gözle görülmeyen cilt kanseri tümörlerini çıplak gözle saptanamadan önce tespit etti. Bazal hücreli karsinom (en sık görülen cilt kanseri türü) için geliştirilen SUBSCAN adlı yöntem, 150 yüksek riskli hastanın yüzde 9,3’ünde cilt yüzeyinde henüz belirti vermeyen tümörler buldu.

Cilt Kanseri Erken Tespit İçin Bu Yöntem Nasıl Çalışıyor?

Araştırmacılar, line-field confocal optical coherence tomography (LC-OCT, çizgi alanlı konfokal optik koherens tomografisi) adlı görüntüleme tekniğini yapay zeka yazılımıyla birleştirdi. LC-OCT, optik koherens tomografisi ile konfokal mikroskopiyi bir arada kullanarak cildin alt katmanlarını mikrometre düzeyinde, üç boyutlu ve gerçek zamanlı olarak görüntülüyor. Yapay zeka, toplanan görüntüleri analiz ederek bazal hücreli karsinom olasılığını renk kodlu olarak hekime sunuyor; ancak nihai tanı kararı hekime ait.

“Yeni SUBSCAN yaklaşımı, cilt kanseri açısından yüksek risk taşıyan hastalara çok daha erken tanı konulmasını sağlayabilir. Bu yöntem rutin olarak kullanılmaya başlandığında, bazal hücreli karsinom tedavisinde cerrahi yerine krem gibi daha az invaziv seçenekler yaygınlaşabilir.”

Bazal Hücreli Karsinom Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bazal hücreli karsinom, dünyada en sık rastlanan cilt kanseri türüdür. Çoğunlukla güneşe maruz kalan bölgelerde, özellikle yüz, burun ve göz çevresinde gelişir. Uzak organlara yayılması nadirdir; ancak yakındaki dokuyu tahrip ederek ciddi hasar verebilir. Erken yakalandığında cerrahi yerine krem ışık tedavisi gibi daha az müdahaleci yöntemler kullanılabiliyor. Çalışmada tespit edilen tümörlerin yüzde 76,5’i yüzeyel tipte olup, en az invaziv tedavi seçeneklerine en uygun gruptu.

Sık Sorulan Sorular

Bu yöntem şu anda rutin kullanımda mı? Hayır. SUBSCAN henüz bir uygulanabilirlik (feasibility) çalışması aşamasında; yöntemin hassasiyeti (kaç tümörü kaçırdığı) henüz belirlenmedi ve işlem zaman alıcı. İleriye dönük çok merkezli çalışmalara ihtiyaç var.

Yapay zeka teşhisi kendisi mi koyuyor? Hayır. Yapay zeka, şüpheli bölgeleri hekime işaret ediyor, ancak nihai tanı ve tedavi kararı daima hekim tarafından veriliyor.

Hangi hastalar bu taramadan yararlanabilir? En az iki bazal hücreli karsinom risk faktörü taşıyan, yüksek riskli bireyler hedef kitle. Yaş, güneş maruziyeti ve önceki cilt kanseri öyküsü risk faktörleri arasında sayılıyor.

Sonuç

Araştırma, JAMA Dermatology dergisinde yayımlandı (DOI: 10.1001/jamadermatol.2026.2992). Erlangen, Almanya’daki Uniklinikum Erlangen’de Dr. Moritz Ronicke öncülüğünde yürütülen çalışma, cilt kanserinde erken tanının cerrahiden koruyucu tedaviye geçiş sağlayabileceğini gösteriyor. Bir sonraki adım, çok merkezli prospektif bir çalışmayla yöntemin hassasiyetini doğrulamak.