Merck KRAS G12D İnhibitörü İçin 2.13 Milyar Dolarlık Anlaşma

Merck & Co. Inc., Çin merkezli SciBrunch Therapeutics şirketinin geliştirdiği SPR2015 adlı deneysel KRAS G12D inhibitörünü küresel lisanslamak için 2.13 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı. Pankreas kanseri başta olmak üzere kolorektal ve akciğer kanserinde en sık görülen gen mutasyonlarından birini hedefleyen ilaç adayı, henüz insan denemelerine girmemiş olsa da laboratuvar ve hayvan modellerinde tümör büyümesini önemli ölçüde azalttı.

KRAS G12D İnhibitörü Nedir ve Nasıl Çalışıyor?

KRAS G12D, insan tümörlerinde en yaygın görülen onkojenik RAS mutasyonudur. Bu mutasyonda KRAS geninin 12. pozisyonundaki glisin aminoasidi, aspartat ile yer değiştirir ve sonuçta KRAS proteini sürekli “açık” konumda kalarak hücreye durmaksızın büyüme sinyali gönderir. SPR2015, bir moleküler yapıştırıcı (molecular glue) olarak tasarlanmış oral —yani hap formunda— bir inhibitördür ve bu aktif KRAS G12D proteinini doğrudan hedefler.

2026 AACR (Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği) Yıllık Toplantısı’nda sunulan preklinik veriler, SPR2015’in KRAS G12D mutasyonlu hücre hatlarında nanomolar düzeyde hücre çoğalmasını durdurduğunu ve normal hücrelere zarar vermeden seçici olduğunu gösterdi. Hayvan modellerinde tek başına uygulandığında tümör küçülmesi sağladı.

“Bu anlaşma, hassas hedefli adaylarımızdan oluşan genişleyen portföyümüzü SPR2015 ile tamamlıyor ve çeşitlendiriyor. SPR2015, insan kanserlerindeki en yaygın mutant KRAS formlarından birine karşı güçlü, mühendislikle tasarlanmış bir inhibitördür.”

Bu sözler, Merck Research Laboratories’in Keşif, Preklinik Geliştirme ve Translasyonel Tıp Kıdemli Başkan Yardımcısı George Addona tarafından yapılan açıklamadan alıntıdır. Anlaşma kapsamında SciBrunch, 400 milyon dolar peşin ödeme alacak ve geliştirme ile ticarileştirme kilometre taşlarıyla birlikte toplam 1.73 milyar dolar daha kazanma hakkına sahip olacak. Anlaşma tamamlandı ve Merck artık SPR2015’i dünya çapında geliştirme, üretme ve satma haklarına sahip.

Pankreas Kanseri Neden Bu Kadar Zor Tedavi Ediliyor?

Pankreas kanseri, en agresif kanser türlerinden biridir. Hastaların yaklaşık %38’inde KRAS G12D mutasyonu bulunur ve bu mutasyon tümörün hızla büyümesine direnç kazanmasına yol açar. Pankreas kanserinde cerrahi müdahale sıklıkla geç aşamada mümkün olabiliyor; kemoterapi ve radyoterapi ise sınırlı etki gösteriyor. Bu nedenle hedefe yönelik —mutasyonu doğrudan bloke eden— tedaviler büyük bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor. SPR2015 ayrıca kolorektal kanser ve küçük hücreli dışı akciğer kanserinde de potansiyel gösteriyor.

Sık Sorulan Sorular

SPR2015 şu anda hangi aşamada? İlaç adayı henüz preklinik aşamada; insan denemeleri başlamadı. Laboratuvar ve hayvan modellerinde umut verici sonuçlar alındı, ancak klinik etkinlik ve güvenlik henüz test edilmedi.

Bu ilaç hangi kanser türlerini hedefliyor? KRAS G12D mutasyonu en sık pankreas, kolorektal (kalın bağırsak) ve akciğer kanserinde görülür. SPR2015 bu üç kanser türünde potansiyel taşıyor.

Anlaşmanın finansal büyüklüğü ne kadar? Toplam potansiyel değer 2.13 milyar dolar. SciBrunch 400 milyon dolar peşin alıyor, kalan 1.73 milyar dolar geliştirme ve satış kilometre taşlarına bağlı.

Sonuç

Merck’in en çok satan immünoterapi ilacı Keytruda’nın patentlerinin bu on yılın sonunda dolması bekleniyor. Şirket, kanser ilacı portföyünü çeşitlendirmek için bir süre önce KRAS G12C inhibitörü calderasib’i 3. aşama denemelerine taşımıştı. Şimdi de KRAS G12D hattında SPR2015 ile bir adım daha atmış oldu. Uzmanlar, ilacın insan denemelerine ne zaman başlayacağığını ve klinik sonuçların preklinik başarıyı doğrulayıp doğrulamayacağını bekleyecek.