Bitki tabanlı diyet prostat kanseri ilerlemesini yüzde 57 azaltıyor

Prostat kanseri düşük riskli evrede izlenen erkeklerde bitki tabanlı beslenme, tümörün daha agresif bir evreye geçme riskini yüzde 57 oranında azaltıyor. Johns Hopkins Tıp Kurumu’nun 868 hastayı kapsayan ve 2026 American Urological Association (AUA) Kongresi‘nde sunulan çalışması, aktif izlem (active surveillance) uygulanan hastalarda diyetin önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor.

Bitki Tabanlı Diyet Prostat Kanserini Nasıl Etkiliyor?

Aktif izlem, düşük riskli prostat kanserinde ameliyat veya radyoterapiyi erteleyen ya da tamamen kaçınan bir yaklaşımdır. Ancak bu süreçte hastalar, kanserin ilerleyip ilerlemeyeceği konusunda belirsizlik yaşar. Çalışma, bitki ağırlıklı beslenmenin (meyve, sebze, baklagil, kuruyemiş, tam tahıl ağırlıklı; hayvansal ürünlerin sınırlandırıldığı) bu riski anlamlı şekilde düşürdüğünü ortaya koyuyor.

“İzlem altındaki düşük riskli prostat kanseri hastalarının büyük bölümü, hastalık ilerlemesini azaltmak için diyet ve yaşam tarzını değiştirmeye oldukça motive. Ancak hangi diyet biçiminin riski etkilediğine dair kanıt çok sınırlıydı.”

Bu sözler, çalışmanın yazarlarından Dr. Zhuo Tony Su‘ye (Johns Hopkins Brady Ürolojik Enstitüsü) ait. Araştırmada 868 erkek ortalama 7,9 yıl boyunca takip edildi; 207 hastada kanser yükseldi, 61’inde grade grup 3 veya üzeri ileri hastalığa ilerledi. En yüksek bitki tabanlı diyet puanına sahip grupta, grade grup 3’e ilerleme riski en düşük gruba göre yüzde 57 daha azdı.

Prostat Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Prostat kanseri, prostat bezinde gelişen ve erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Düşük riskli (grade grup 1) hastalarda tümör yavaş büyür ve hemen tedavi gerekmeyebilir; bu hastalar düzenli PSA ölçümü, MRI ve tekrarlı biyopsi ile izlenir. Grade grup 3’e ilerleme ise genellikle cerrahi veya radyoterapi gibi kesin tedavi gerektirir. Bu nedenle ilerlemeyi önlemek veya geciktirmek, tedaviyi erteleme şansını korur.

Sık Sorulan Sorular

Bitki tabanlı diyet prostat kanserini önler mi? Hayır, önlemediği iddia edilemez. Ancak düşük riskli hastalarda kanserin daha agresif evreye ilerleme riskini azaltabileceğine dair güçlü kanıt var. Diyet, tıbbi izlemin yerine geçmez.

Aktif izlem nedir? Düşük riskli prostat kanserinde ameliyat veya radyoterapiyi erteleyerek hastanın düzenli kontrollerle izlenmesidir. Tümör ilerlerse kesin tedavi uygulanır.

Hangi gıdalar bitki tabanlı diyette yer alır? Meyve, sebze, baklagil, kuruyemiş, tohum ve tam tahıllar diyetin temelini oluşturur. Hayvansal ürünler tamamen çıkarılmaz ama sınırlandırılır.

Sonuç

Johns Hopkins çalışması, bitki tabanlı diyetin prostat kanseri ilerlemesini anlamlı şekilde yavaşlatabileceğine dair şimdiye kadarki en güçlü prospektif kanıtı sunuyor. Uzmanlar, bu sonucun tıbbi izlemin yerine değil, onun yanında bir yaşam tarzı stratejisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bulgular, The Journal of Urology‘de yayımlanmak üzere hakem sürecinden geçiyor.