Tütün 20 kanser türünü doğrudan tetikliyor: Türkiye’de alarm

Sigara ve tütün mamulleri, akciğer başta olmak üzere 20’den fazla kanser türüne doğrudan yol açıyor. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. M. Burhan Küçükoğlu’nun açıklamalarına göre, Türkiye’de tütün kullanım oranı OECD ortalamasının iki katını aşarak yüzde 30’lara ulaştı ve her yıl yaklaşık 120 bin vatandaş tütüne bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.

Tütün 20 Kanser Türünü Nasıl Tetikliyor?

Küçükoğlu, tütün ve tütün mamullerinin vücuttaki neredeyse her organa zarar verdiğini belirterek, önlenebilir akciğer kanserlerinin yüzde 70’inin tütüne bağlı hastalıklardan kaynaklandığını vurguladı. Ağız, gırtlak, mesane, böbrek, pankreas ve rahim ağzı kanserlerinin de tütün kullanımıyla doğrudan ilişkili olduğunu kaydetti. Dünyada her yıl tütüne bağlı hastalıklardan hayatını kaybeden 7 milyon kişiden 1,5 milyonu ise hiç sigara içmemiş, ancak sigara dumanına pasif maruz kalmış kişilerden oluşuyor.

“Kanser, 20’den fazla kanser çeşidinin doğrudan tütün ve tütün mamulleriyle ilişkisi var. Önlenebilir akciğer kanserlerinin yüzde 70’i tütüne bağlı hastalıklar, tütün mamulleri nedeniyle ortaya çıkıyor. Bunun dışında ağız, gırtlak, mesane, böbrek, pankreas, rahim ağzı gibi aklınıza gelebilecek her organda kansere neden olabiliyor.”

Elektronik Sigara ve Üçüncü El Maruziyet Riski

Küçükoğlu, elektronik sigara (vape) ve buhar ürünlerinin “daha zararsız” imajının özellikle çocuklar için ciddi bir halk sağlığı sorunu yarattığını belirtti. Dünyada 13-15 yaş arası 15 milyondan fazla çocuğun elektronik sigarayı daha zararsız sanarak kullandığına dikkat çekti. Ayrıca “üçüncü el maruziyet” kavramına işaret ederek, sigara içilen odadaki duvarlara ve eşyalara sinen kimyasal artıkların saatler sonra bile zarar vermeye devam ettiğini açıkladı. Ebeveynleri sigara içen çocuklarda bağımlılık riskinin üç kat daha yüksek olduğu bilimsel çalışmalarla gösterildi.

Sık Sorulan Sorular

Sigara bırakıldığında kanser riski azalıyor mu? Evet. Sigarayı bıraktıktan sonra akciğer kanseri başta olmak üzere birçok kanser türünün riski zamanla belirgin şekilde azalır; vücut kendini onarmaya başlar.

Elektronik sigara geleneksel sigaradan daha güvenli mi? Hayır. Uzmanlar elektronik sigara, vape ve buhar ürünlerinin geleneksel sigara ile aynı hastalıklara ve bağımlılığa neden olduğunu belirtiyor.

Türkiye’de sigara bırakma desteği nereden alınır? Aile hekimlerine başvurabilir, 24 saat hizmet veren Alo 171 hattını arayabilir veya e-Nabız üzerinden sigara bırakma polikliniklerine randevu alabilirsiniz.

Sonuç

Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında tütün kullanımında öncü konumda bulunması, önümüzdeki yıllarda artan bir kanser yüküne işaret ediyor. Küçükoğlu, sigara bağımlılığının bilimsel olarak ispatlanmış bir hastalık olduğunu ve karakter zaafiyeti olmadığını vurgulayarak, bırakmaya karar veren vatandaşlara ücretsiz psikososyal ve farmakolojik tedavinin tamamen sağlandığını hatırlattı.