Gırtlak kanseri

Larenks (Gırtlak) kanseri nedir ?
Larenks (gırtlak), boğazın hemen altında ve farenksin (yutak) önünde bulunan, ses tellerinin bulunduğu bir organdır. Farenks (yutak), burnun hemen gerisinden başlayarak boyuna inen ve özefagus (yemek borusu) olarak devam eden bir tüptür. Farenksten geçen hava önce larenkse, buradan da trakeaya (nefes borusuna) ve akciğerlere ilerler. Gıdalar ise farenksten yemek borusuna geçer. Larenks, gıda alımı sırasında besinlerin nefes borusuna kaçmasını engeller.

Larenksin üç bölümü vardır: glottik bölüm (ses tellerinin bulunduğu orta kısım); supraglottik bölüm (glottik bölgenin üzerinde kalan kısım) ve subglottik bölüm (glottik bölgenin altında kalan kısım). Subglottik bölüm daha aşağıda trakea (nefes borusu) olarak devam eder.
Larenks, içinden geçen havanın etkisiyle titreşen ve ses çıkartılmasını sağlayan ses tellerini içerir. Larenkste oluşan ses farenks, ağız boşluğu ve burunda yankılanır. Damak, dil ve dudakların hareketiyle de ses şekillendirilir ve konuşma halini alır.
Larenks kanseri, sigara içen kişilerde ve erkeklerde sık görülür. Sigara içiminin artması nedeniyle kadınlarda da daha sık görülmeye başlanmıştır. Bir çok kanserde olduğu gibi, larenks kanseri de erken teşhis edildiğinde daha iyi tedavi edilebilmektedir. Düzelmeyen boğaz ağrısı, yutkunma ve yutma sırasında ağrı, uzun süreli ses kısıklığı, kulak ağrısı, boyunda büyüyen bir şişlik larenks kanserinin belirtisi olabilir ve muayene olmanızı gerektirir.
Bu belirtiler varsa, Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları uzmanı doktorunuz larenksi muayene etmek için boğazınızın alt kısmına bir ayna ile veya endoskop denilen ışıklı bir cihazla bakacaktır; bu işleme larengoskopi adı verilir. Eğer doktorunuz normalden farklı bir doku görürse, bunun mikroskop altında incelenip kanser hücresi bulunup bulunmadığına bakılması için bir doku örneği alınmasını önerecektir; bu işleme biyopsi adı verilir.
Larenks kanseri tedavisinin sonucu kanserin larenksin neresinde olduğuna, larenksin dışında başka dokulara yayılıp yayılmadığına (kanserin evresine) ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir.
Larenks kanseri nasıl tedavi edilir ?
Larenks kanseri bulunan bütün hastalar için bir tedavi seçeneği vardır. Tedavi türünün seçimi de kanserin larenksin neresinde olduğuna, evresine, kişinin yaşına ve genel sağlık durumuna göre yapılır.
Temel olarak üç tür tedavi yöntemi uygulanmaktadır :
• Cerrahi (kanserli dokunun ameliyatla çıkartılması)
• Radyasyon tedavisi (kanser hücrelerinin öldürülmesi için radyasyon ışınlarının kullanılması)
• Kemoterapi (kanser hücrelerini öldüren ilaçlarla tedavi)
Cerrahi, larenks kanserinin tedavisinde sık kullanılan ve birçok larenks kanserinde en etkili tedavi yöntemidir. Kanserin ve larenksin bölümlerinin çıkartılması için aşağıdaki ameliyatlardan biri kullanılabilir:
• Kordektomi: bir ses telinin alınması
• Parsiyel larenjektomi: Larenksin bir bölümünün alınması
• Total larenjektomi: Larenksin tamamının alınması.
Bu ameliyatların hepsinde boynun ön kısmında nefes borusuna giden bir delik açılabilir ve buradan nefes alınması sağlanır. Total larenjektomide larenksin tamamı alındığından bu delik kalıcıdır. Diğer ameliyatlarda ise, ameliyat bölgesi iyileştikten sonra açılan delik kapatılır. Eğer kanser hücreleri boyundaki lenf bezlerine yayılmışsa veya yayılma ihtimali yüksek görülüyorsa, ameliyat sırasında boyundaki lenf bezlerinin de çıkartılması (boyun diseksiyonu) gerekebilir.
• Lazer cerrahisi: Erken teşhis edilen bazı larenks kanserlerinde, kanser dokusunun lazer ışını ile kesilerek çıkartılması
Radyasyon tedavisi (Radyoterapi)’de yüksek enerjili radyasyon ışınları kullanılarak kanser hücreleri öldürülür ve tümörler küçültülür. Radyasyon ışınları, larenks kanserlerinde genellikle boyuna dışardan bir cihazla verilir. Uygulama, her gün belli dozda radyasyon verilmesi şeklinde yapılır ve bu tedavi larenks kanserlerinde genellikle 6 hafta sürer. Radyasyonun kanser hücreleri üzerindeki etkisini artırmak için radyoterapi sırasında bazı ilaçların da verilmesi gerekebilir.
Kemoterapi’de kanser hücrelerinin öldürülmesi için ilaçlar kullanılır. Kemoterapide kullanılan ilaçların bazıları ağızdan alınan haplar şeklindedir; ancak çoğu hastanede uygulanması gereken ve enjeksiyon şeklinde verilen ilaçlardır.